Ένα αστέρι της διεθνούς λυρικής σκηνής στον ρόλο της Τατιάνας
στην όπερα Ευγένιος Ονέγκιν του Τσαϊκόφσκι (1879)
Εθνική Λυρική Σκηνή Παρισιού - Palais Garnier
Σκηνοθεσία: Ρέιφ Φάινς

Γεννήθηκε στην Αρμενία, σπούδασε πιάνο και μονωδία στο Κρατικό Ωδείο Κομιτάς του Γερεβάν και συνέχισε τις σπουδές της στη Μόντενα και στη Φρανκφούρτη. Στη συνέχεια έγινε μέλος του Atelier Lyrique της Εθνικής Όπερας του Παρισιού έως το 2016.

Υπήρξε φιναλίστ του Διεθνούς Διαγωνισμού Francisco Viñas στη Βαρκελώνη, όπου απέσπασε το Ειδικό Βραβείο. Κέρδισε επίσης τον Διαγωνισμό Toti dal Monte για τον ρόλο της Μουζέτας (La Bohème).

Έχει ερμηνεύσει τη Μικαέλα (Carmen) στο Μονπελιέ και στο Αμβούργο, τη Μαργαρίτα (Faust) και τη Ραχήλ (La Juive) στη Γενεύη, την Τατιάνα (Ευγένιος Ονέγκιν) στο Αμβούργο, στη Λιέγη, στο Βερολίνο και στη Βιέννη, τη Φιορντιλίτζι (Così fan tutte) στη Λιλ, στο Μόναχο, στο Αμβούργο, στη Σεούλ και στη Ζυρίχη, τη Μιμί (La Bohème) στη Γενεύη, στη Ζυρίχη, στο Λονδίνο, στο Βερολίνο, στο Τόκιο, στο Νατόρι, στο Κιότο και στο Μόναχο, την Κόμισσα Αλμαβίβα (Οι γάμοι του Φίγκαρο) στο Άμστερνταμ, τον ομώνυμο ρόλο στη Ρουσάλκα στη Λιμόζ και την Άλις Φορντ (Falstaff) στο Βερολίνο.

Πρόσφατα ερμήνευσε τη Donna Elvira (Don Giovanni) στο Γκλάιντμπορν και στη Ζυρίχη, τον ομώνυμο ρόλο στη Cendrillon στη Λωζάνη, την Κόμισσα Αλμαβίβα στο Αμβούργο, και τη Βιολέτα (La Traviata) στη Γενεύη. Κατά την καλλιτεχνική περίοδο 2025-2026 θα ερμηνεύσει τη Φιορντιλίτζι και την Άλις Φορντ στη Βιέννη, καθώς και τη Βιολέτα στο Μονπελιέ.

Στη Σουζάνα Απαρτιάν

Ρουζάν, γεννημένη στην Αρμενία, σπουδάσατε πιάνο και μονωδία στο Κρατικό Ωδείο Κομιτάς του Γερεβάν, κοντά στον Βαλέι Χαρουτιουνόφ. Ποιες μουσικές αναμνήσεις της παιδικής σας ηλικίας διαμόρφωσαν την επιθυμία σας να στραφείτε προς την όπερα και όχι προς το πιάνο;

Στην πραγματικότητα, ήταν τα εφηβικά μου χρόνια που διαμόρφωσαν την επιθυμία μου για το τραγούδι. Και δεν ήταν όπερα αυτό που ήθελα να τραγουδήσω αλλά ποπ μουσική! Στη συνέχεια ανακάλυψα τι μπορούσε να υφαίνει η φωνή μου, τη μελωδική της γραμμή, πόσο πιο δυνατή και γεμάτη μπορούσε να ακούγεται όταν τραγουδούσα κλασικό λυρικό ρεπερτόριο —και αυτό με συνεπήρε.

Η αρμενική μουσική παράδοση —βαθιά χαραγμένη από το τραγούδι, τη μουσική τροπικότητα και μια ιδιαίτερη μελαγχολία— επηρεάζει ακόμη τον τρόπο που τραγουδάτε ή που βιώνετε τη μουσική σήμερα;

Σίγουρα έχει επηρεάσει ένα μέρος του εαυτού μου. Ωστόσο, ως μουσικός, έχω αναπτυχθεί με πολλούς τρόπους από τα μαθήματα πιάνου στην ηλικία των επτά ετών μέχρι σήμερα. Η πορεία μου βασίστηκε κυρίως στην κλασική μουσική. Και η αρμενική μουσική παράδοση αντηχεί βαθιά μέσα μου όταν τραγουδάω Κομιτάς, για παράδειγμα.

Το όνομά σας, Ρουζάν, «ρόδο» στα αρμενικά, βαθιά ριζωμένο στην αρμενική ιστορία, φέρει έναν συμβολισμό που υπερβαίνει την κυριολεκτική του σημασία, συνδέοντάς σας με την πολιτιστική κληρονομιά της Αρμενίας. Το αισθάνεστε αυτό;

Πήρα το όνομα της γιαγιάς μου. Την έλεγαν Ρόζα, αλλά το άλλαξε σε Ρουζάν ώστε να ακούγεται πιο αρμενικό. Επέμεινε να βαφτιστώ Ρουζάν και όχι Ρουζάνα, που ήταν πιο συνηθισμένο τότε. Υπάρχει επίσης ένα μυθιστόρημα του Μουρατσάν (Κρικόρ Τερ-Χοβανισιάν) του 1881 με τίτλο «Ρουζάν», που αφηγείται την ιστορία μιας γενναίας πριγκίπισσας του Σιουνίκ. Νιώθω μια ιδιαίτερη υπερηφάνια που φέρω αυτό το όνομα.

Ο εμβληματικός ρόλος της Τατιάνας (Ευγένιος Ονέγκιν) που ερμηνεύετε σήμερα στην Όπερα του Παρισιού μιλά για τον ιδεατό έρωτα και την παραίτηση. Έχουν ακόμη απήχηση αυτά τα θέματα σήμερα;

Για μένα, ο έρωτας είναι περισσότερο ένα απόλυτο συναίσθημα παρά μια εξιδανίκευση. Φυσικά, η Τατιάνα είναι μια έφηβη που ανακαλύπτει τον έρωτα για πρώτη φορά —υπάρχει μια αφέλεια σε αυτό.

Όμως πιστεύω ότι ήταν στην πιο αγνή του μορφή και για αυτό η αίσθηση παρέμεινε μέσα της ακόμη και μετά από χρόνια. Είναι εξαιρετικά επίκαιρο θέμα σήμερα, και θα παραμείνει και στο μέλλον. Η παραίτηση από αυτόν τον έρωτα απαιτεί πολύ θάρρος και δύναμη. Δεν είναι όλοι ικανοί να παραιτηθούν. Αλλά νομίζω πως βαθιά μέσα της είχε και αυτή τους φόβους της, που την εμπόδισαν να ενδώσει.

Η τελική της άρνηση στον Ονέγκιν συχνά ερμηνεύεται ως μια ηθική πράξη. Επί σκηνής, τη βιώνετε ως νίκη, ως ήττα ή ως συμβιβασμό με τον κόσμο;

Στη σκηνή, η Τατιάνα κατακλύζεται από πλήθος συναισθημάτων που αναδύονται ταυτόχρονα. Πιστεύω πως παλεύει με τον ίδιο της τον εαυτό. Και προσπαθεί να καταλάβει —γιατί τώρα; Αυτό το ερώτημα παραμένει ουσιαστικά αναπάντητο, και παρόλο που τον αγαπάει ακόμα, αυτό δημιουργεί ένα μεγάλο χάσμα ανάμεσά τους.

Σε τι σας μοιάζει η Τατιάνα —και σε τι διαφέρει από εσάς— ως γυναίκα τού σήμερα;

Ίσως να ήμουν και εγώ σαν εκείνη στην ηλικία της, αλλά αντί για τα βιβλία, μου άρεσε να παίζω πιάνο, κάτι που με μετέφερε στον δικό μου κόσμο. Θεωρώ την Τατιάνα εξαιρετικά σύγχρονη —το θάρρος που βρίσκει μέσα της για να ομολογήσει τα συναισθήματά της σε έναν άντρα. Επιλέγει να ζήσει και δεν φοβάται μήπως πληγωθεί. Αυτή είναι μια στάση με την οποία μπορώ και εγώ να ταυτιστώ.

Μιλάτε έξι γλώσσες (αρμενικά, ρωσικά, αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά). Νιώθετε ότι ορισμένα συναισθήματα εκφράζονται διαφορετικά ανάλογα με τη γλώσσα; Προσαρμόζεται η γλώσσα στη φωνή σας ή η φωνή σας στη γλώσσα;

Η φωνή ουσιαστικά κάνει το ίδιο πράγμα, αλλά ο τρόπος που η υψίφωνος ερμηνεύει και διαρθρώνει τις νότες αλλάζει. Κάθε ομιλούμενη γλώσσα έχει τις δικές της ανεπαίσθητες αποχρώσεις και αυτό γίνεται ιδιαίτερα αισθητό στο ρεπερτόριο των τραγουδιών, των λυρικών lieder και των μελωδιών. Σίγουρα με βοηθά να δημιουργήσω μια πιο εκφραστική ροή όταν μιλάω τη γλώσσα.

Πώς επηρέασε την ερμηνεία σας η συνεργασία με τον αρχιμουσικό Σεμιόν Μπιτσκόφ και τον ηθοποιό Ρέιφ Φάινς, που σκηνοθετεί όπερα για πρώτη φορά;

Ήταν για μένα μια τεράστια μαθησιακή εμπειρία. Ο Σεμιόν είναι σαν μια εγκυκλοπαίδεια γνώσης. Η έμφαση που δίνει στη λεπτομέρεια, στο τέμπο, στη ρευστότητα είναι κάτι σπάνιο στον κόσμο της όπερας. Η συνεργασία με τον Ρέιφ —το γεγονός ότι είναι ταυτόχρονα ηθοποιός και σκηνοθέτης— με βοήθησε να ανακαλύψω νέες αποχρώσεις στο κείμενο και οδήγησε τη διαίσθησή μου για τον ρόλο στο ψηλότερο επίπεδο.

Ποιοι είναι οι ρόλοι που θα θέλατε να ερμηνεύσετε στο μέλλον; Η καριέρα σας από τη μία μεγάλη διεθνή σκηνή στην άλλη σάς επιτρέπει να επιστρέφετε κατά καιρούς στην Αρμενία;

Ανυπομονώ να ερμηνεύσω τη Δυσδαιμόνα στον Οθέλλο του Τζουζέπε Βέρντι και τη Ρουσάλκα (νεράιδα) του Αντονίν Ντβόρζακ. Οι ρόλοι που θα ήθελα να ερμηνεύσω μελλοντικά προστίθενται σταδιακά ακολουθώντας την εξέλιξη της φωνής μου.

Προσπαθώ να πηγαίνω στην Αρμενία δύο φορές τον χρόνο, συχνά για να δώσω συναυλίες.

Πιστεύετε ότι η όπερα εξακολουθεί να μιλάει στις νεότερες γενιές;

Φυσικά. Η όπερα μιλάει σε κάθε άνθρωπο που είναι ανοιχτός στο θέατρο, στη μουσική, στην αρχιτεκτονική, στην ενδυματολογία, στον χορό, στη ζωγραφική, στον κινηματογράφο… Η όπερα είναι μια τόσο σύνθετη μορφή τέχνης που μπορεί να ενσωματώνει όλες τις μορφές τέχνης μέσα της. Θα παραμείνει πάντα επίκαιρη.

Είχα τη μεγάλη χαρά να παρακολουθήσω την όπερα Ευγένιος Ονέγκινστις 6 Φεβρουαρίου στην Όπερα Γκαρνιέ. Ο Τσαϊκόφσκι έγραφε: «Αν ο ακροατής αντιληφθεί έστω και ένα απειροελάχιστο μέρος από αυτό που ένιωθα συνθέτοντας αυτή την όπερα, θα είμαι ικανοποιημένος».

Μπορούμε να τον καθησυχάσουμε: εκείνο το βράδυ, στο Παλαί Γκαρνιέ, το κοινό παρασύρθηκε από τη μουσική του και το ηχόχρωμα της Τατιάνας μάς μάγεψε πραγματικά.

Να είστε πάντα λαμπερή, Ρουζάν!

Tweet

Share