Τζέιμς Φίλιπ Μπαγκιάν Εκτύπωση

Της Έ­λε­νας Κιουρ­κτσή

Απρίλιος - Ιούνιος 2013 τεύχος 77

Έ­νας Αρ­μέ­νης Στο Διά­στη­μα

 

Πρό­κει­ται για μια α­πό ε­κεί­νες τις σπά­νιες πε­ρι­πτώ­σεις αν­θρώ­που που -με­τα­φο­ρι­κά και κυ­ριο­λε­κτι­κά- α­πέ­δει­ξε πως ο ου­ρα­νός δεν εί­ναι το ό­ριο και ό­τι κά­ποιες φο­ρές το α­κα­τόρ­θω­το εί­ναι μό­νο στο μυα­λό μας. Ο αρ­με­νι­κής κα­τα­γω­γής Δρ Τζέ­ιμ­ς Φί­λιπ Μπα­γκιάν δεν υ­πήρ­ξε ποτέ του κα­τά­σκο­πος, ό­μως οι δεξιό­τη­τες και ε­να­σχο­λή­σεις του, σε κά­θε περί­πτω­ση θα έ­στελ­ναν τον Τζέ­ιμ­ς Μπο­ντ στα λυ­κό­που­λα ή έ­στω για ψυ­χανά­λυ­ση.

Πριν ξε­κι­νή­σου­με να πα­ρα­θέ­του­με το βιο­γρα­φι­κό που α­κο­λου­θεί, ί­σως εί­ναι κα­λό να πά­ρου­με μια βα­θιά α­νά­σα. Στη συ­νέ­χεια θα κα­τα­λά­βετε το για­τί. Έ­χου­με και λέ­με λοι­πόν: μη­χα­νο­λό­γος-μη­χα­νι­κός, γιατρός, ε­ρευ­νη­τής, ε­φευ­ρέ­της, α­στρο­ναύ­της της NASA, α­λε­ξι­πτω­τι­στής της πο­λε­μι­κής α­ερο­πο­ρί­ας, εκ­παι­δευ­τής ο­μά­δων διά­σω­σης βου­νού, πι­λό­τος α­ε­ρο­σκα­φών και ε­λι­κό­πτε­ρων, διευ­θυ­ντής του Κέντρου Υ­γεί­ας και Α­σφά­λειας Ασθε­νών, κα­θη­γη­τής στο τμή­μα Α­ναι­σθη­σιο­λο­γί­ας στο Πα­νε­πιστή­μιο του Μί­σι­γκαν των Η.Π.Α. Εν­δε­χομέ­νως να θε­ω­ρή­σε­τε ό­τι ό­λες αυ­τές οι ει­δι­κό­τη­τες α­φο­ρούν δια­φο­ρε­τι­κούς αν­θρώ­πους - και δι­καιο­λο­γη­μέ­να. Ό­μως «πε­ρι­γρά­φουν» έναν και μο­να­δι­κό κύ­ριο, τον Δρ Τζέ­ιμ­ς Μπα­γκιάν. Εί­ναι πραγ­μα­τι­κά α­πί­στευ­το ό­σο και ε­ντυ­πω­σια­κό πώς τό­ση συσ­σω­ρευ­μέ­νη, δύ­σκο­λη γνώ­ση, χώ­ρε­σε σε έ­να κε­φά­λι και έ­γι­νε σε κά­θε δια­κλά­δω­σή της μια ά­κρως ε­πι­τυ­χημέ­νη κα­ριέ­ρα για το ί­διο -πά­ντα- πρό­σω­πο. Μό­νο που οι εκ­πλή­ξεις που έ­χει προ­κα­λέ­σει με τις δυ­να­τό­τη­τές του ο Δρ Μπα­γκιάν δεν «πε­ριο­ρί­ζο­νται» στα πα­ρα­πά­νω.

Για την ι­στο­ρί­α, ή­ταν ο πρώ­τος που κα­τά­φε­ρε με ε­πι­τυ­χί­α να θε­ρα­πεύσει την α­σθέ­νεια των α­στρο­ναυ­τών το 1989, η ο­ποί­α προ­κα­λού­σε κι­νη­τι­κά προ­βλή­μα­τα στο 75% των πλη­ρω­μά­των που τα­ξί­δευαν για πρώ­τη φο­ρά ε­κτός γης. Έ­ως σή­μερα, η συ­γκε­κρι­μέ­νη θε­ρα­πευ­τι­κή μέ­θο­δος εί­ναι η μό­νη που χρη­σι­μο­ποιεί­ται, και δεν έ­χει βρε­θεί κα­μί­α κα­λύτε­ρη για να την α­ντι­κα­τα­στή­σει. Για­τρέ μου δεν εί­ναι προ­σω­πι­κό, αλ­λά αίφ­νης αι­σθά­νο­μαι έ­να τί­πο­τα…

Τι πά­ει να πει μη ρε­α­λι­στικό…

Α­πό τό­τε που ή­ταν παι­δί ο Τζέ­ιμ­ς Μπα­γκιάν ή­θε­λε να πε­τά­ξει. Προ­φα­νώς η βα­σι­κή ε­πιρ­ρο­ή του ή­ταν ο πα­τέ­ρας του Φί­λιπ Μπα­γκιάν, πι­λό­τος μα­χη­τι­κών α­ερο­σκα­φών των Η.Π.Α με πολ­λές υ­ψηλές τι­μη­τι­κές δια­κρί­σεις για τις 120 α­πο­στο­λές που ε­πι­τέ­λε­σε κα­τά τη διάρ­κεια του Β΄ Πα­γκο­σμί­ου πο­λέ­μου. Και α­κό­μα εί­ναι γε­μά­τος ζω­ντά­νια και ε­νερ­γη­τι­κό­τη­τα, γε­γο­νός που ό­πως σχο­λιά­ζει ο γιος του α­πο­τε­λεί «πη­γή έ­μπνευ­σης». Ό­ταν ο Τζέ­ιμ­ς έ­γι­νε 12 χρο­νών δεν εί­χε κα­νέ­να πρό­βλη­μα με τον ε­παγ­γελ­μα­τι­κό προ­σα­να­το­λι­σμό του. Εί­χε πά­ρει α­πό­φα­ση να γί­νει α­στροναύ­της. «Με εν­διέ­φε­ρε να γνω­ρί­σω τι υ­πάρ­χει πέ­ρα α­πό αυ­τό που α­πο­κα­λού­με ου­ρα­νό. Με γο­ή­τευε το γε­γο­νός ό­τι αν το επι­τύγ­χα­να, θα εί­χα πε­τά­ξει και μά­λι­στα πέ­ρα α­πό αυ­τό το νο­η­τό σύ­νο­ρο που αι­σθα­νό­μουν να με πε­ριο­ρί­ζει». Ω­στό­σο στη συ­νέ­χεια ε­γκα­τέ­λειψε αυ­τό το με­γα­λό­πνο­ο σχέ­διο ως μη ρε­αλι­στι­κό. Έ­τσι στρά­φη­κε στην ε­πι­στή­μη της ια­τρι­κής. Ό­μως ό­πως α­πο­δεί­χτη­κε, το τι εί­ναι ρε­α­λι­στι­κό και το τι όχι εί­ναι, αν ό­χι α­πό­λυ­τα ρευστό του­λά­χι­στον πο­λύ, μα πο­λύ σχε­τι­κό. Ως φοι­τη­τής κά­ποια στιγ­μή έ­μα­θε ό­τι η NASA ψάχνει για ά­το­μα που εν­δια­φέ­ρο­νται να γί­νουν α­στρο­ναύ­τες. Συ­μπλή­ρω­σε την αί­τη­ση, τον κά­λε­σαν σε συ­νέ­ντευ­ξη και πή­ρε τη …δουλειά. Και αν κά­ποιος φοι­τη­τής λό­γω οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης και α­νερ­γί­ας ε­μπνευ­στεί α­πό αυ­τή την ι­στο­ρί­α ώ­στε να ανα­ζη­τή­σει την ε­παγ­γελ­μα­τι­κή του α­πο­κα­τά­στα­ση στο διά­στη­μα, κα­νέ­να πρό­βλη­μα. Απλά να λά­βει υ­πό­ψη ό­τι ο τό­τε 21 χρό­νος Μπα­γκιάν, ε δεν ή­ταν και έ­νας συ­νη­θι­σμέ­νος φοι­τη­τής. Ή­δη εί­χε Bachelor μη­χα­νο­λό­γου-μη­χα­νι­κού, ε­μπει­ρί­α πι­λό­του α­ε­ροσκα­φών υ­ψη­λών προ­δια­γρα­φών και ερ­γα­σια­κό υ­πό­βα­θρο στο σχε­δια­σμό και τη βελ­τί­ω­ση ε­κτί­να­ξης κα­θι­σμά­των α­ε­ρο­πλά­νων. Έτσι «τρύ­πη­σε» τον ου­ρα­νό και α­πέ­δρα­σε δυο φο­ρές στο διάστη­μα. Θα μπο­ρού­σε να βρε­θεί και σε μια τρί­τη α­πο­στο­λή, αλ­λά ε­πει­δή τε­λευ­ταί­α στιγ­μή άλ­λαξε το πρό­γραμ­μα και α­πο­φα­σί­στη­κε να σταλεί άλ­λο πλή­ρω­μα, ο Μπα­γκιάν και η ομά­δα του ε­ντε­λώς συ­μπτω­μα­τι­κά γλύ­τω­σαν τις ζω­ές τους. Για­τί θα ε­πάν­δρωναν το δια­στη­μι­κό λε­ωφο­ρεί­ο Challenger, που πα­ρά τις υ­ψηλές προσ­δο­κί­ες και προ­δια­γρα­φές του, το 1986 ε­πι­στρέ­φο­ντας στη γη εί­χε τρα­γι­κή κα­τά­λη­ξη και α­πο­λο­γι­σμό κανέ­ναν ε­πι­ζώ­ντα.

Α­πό το σή­με­ρα στο …Άπει­ρο

Πα­ρό­τι η δια­δρο­μή του Μπα­γκιάν σε γη και ου­ρα­νό θα μπο­ρού­σε να εί­ναι έ­να κα­λο­δου­λε­μέ­νο σε­νά­ριο με μπό­λι­κη υ­περ­βο­λή για να α­ρέσει στο κοι­νό, ο ή­ρω­ας μας εί­ναι υ­παρ­κτός και σε κα­μί­α πε­ρί­πτω­ση δεν α­πο­τε­λεί α­πο­κύ­η­μα -έ­στω και …ε­πι­στη­μο­νι­κής- φα­ντα­σί­ας. Έ­χο­ντας συ­ντα­ξιο­δο­τη­θεί α­πό τη NASA το 1995, συ­νε­χί­ζει να ερ­γά­ζε­ται ως διευ­θυ­ντής του Κέ­ντρου Υ­γεί­ας και Α­σφά­λειας Α­σθε­νών και να δι­δά­σκει τους φοι­τη­τές ως καθη­γη­τής στο τμή­μα Α­ναι­σθη­σιο­λο­γί­ας του Πα­νε­πιστή­μιου του Μί­σι­γκαν. Και φυ­σι­κά, έ­να α­νή­συχο μυα­λό σαν αυ­τό, πα­ρα­μέ­νει πιο­νιέ­ρος της έρευ­νας α­φού ό­πως δη­λώ­νει, πο­τέ δεν αμ­φέ­βα­λε ό­τι οι μι­κρές ο­μά­δες σκε­πτό­με­νων αν­θρώ­πων, δε­σμευ­μέ­νων με τη γνώ­ση, μπο­ρούν να αλ­λά­ξουν τον κό­σμο. Το γο­νί­διό του φαί­νε­ται ό­τι έ­χει ε­πι­κρα­τή­σει και στα τέσ­σε­ρα παι­διά του, α­φού οι δύ­ο κό­ρες και οι δύο γιοι του είναι και αυ­τοί μη­χα­νι­κοί και πο­λυπράγ­μο­νες. Και αν πλέ­ον τα α­ε­ρο­πλά­να και τα δια­στη­μό­πλοια λό­γω του ό­τι έ­χει κά­πως με­γα­λώ­σει α­πο­τε­λούν έ­να νοσταλ­γι­κό κομ­μά­τι της ζω­ής του, η α­δρε­να­λί­νη που ξε­χει­λί­ζει α­πό τον κύ­ριο Μπα­γκιάν δεν έ­χει κα­μί­α διά­θε­ση να τον α­φήσει να α­πο­κοι­μιέ­ται στον κα­να­πέ βλέ­πο­ντας τη­λε­ό­ρα­ση. Έ­τσι η και­νούρ­για του α­γά­πη εί­ναι οι μο­το­συ­κλέ­τες, και μά­λι­στα δεν έ­χει μία ή δύο, αλ­λά ε­φτά!!! Στο πα­νε­πι­στή­μιο πη­γαί­νει κα­βαλώ­ντας κά­ποια α­πό αυ­τές και τα Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κα εί­τε τρέ­χει σε α­γώ­νες εί­τε «παίζει» με χω­μα­τό­δρο­μους κά­νο­ντας ε­ντού­ρο. Άλ­λω­στε κα­τά τη γνώ­μη του, τα αυ­το­κί­νη­τα έ­χουν τη δι­κιά τους γο­η­τεί­α, την ο­ποί­α έ­πε­ται να α­πο­λαύ­σει ό­ταν πλέ­ον θα έ­χει …γε­ρά­σει.

Στον ου­ρα­νό σε έ­ψα­χνα, στη γη σε βρή­κα…

Η πε­ρι­πε­τειώ­δης α­να­ζή­τη­ση και δια­δρο­μή του είδους μας στο διά­στη­μα, συ­νέ­βαλε στο να δο­θούν α­πα­ντή­σεις σε θε­με­λιώ­δη ε­ρω­τή­μα­τα του αν­θρώ­πι­νου νου. Και γέν­νη­σε α­κό­μα πε­ρισ­σό­τε­ρα «για­τί» και «πώς», α­πο­δει­κνύ­ο­ντας ό­τι η φύ­ση της σκέ­ψης εί­ναι να α­πο­λαμ­βά­νει στιγ­μιαί­α το κά­θε «εύ­ρη­κα» και στη συ­νέ­χεια να βυθί­ζε­ται στο α­νι­κα­νο­ποί­η­το του «εν οί­δα, ό­τι ου­δέν οί­δα». Στην πα­ναν­θρώ­πι­νη α­νά­γκη να γνω­ρί­σου­με και να κα­τα­νο­ή­σου­με το Ά­γνω­στο, εί­ναι πολ­λοί οι Αρ­μέ­νιοι ε­πι­στή­μονες που έ­χουν παί­ξει ζω­τι­κό ρό­λο στα επι­τεύγ­μα­τα που κι­νού­νται σε αυ­τή τη σφαίρα, και έ­χουν γράψει ι­στο­ρί­α τα τε­λευ­ταί­α 100 χρό­νια.