Το Houshamadyan στη Θεσσαλονίκη Εκτύπωση E-mail

HOUSHAMADYAN 2022

Το Houshamadyan είναι πλέον γνωστό στους αναγνώστες μας για την προσπάθειά του, μέσω ερευνών, να «ξαναζωντανέψει» και να διατηρήσει τη μνήμη τής ζωής των Αρμενίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Τα αποτελέσματα των δράσεων και των ερευνών αυτών δημοσιεύονται, στον ιστότοπό* που συνεχώς εμπλουτίζεται.

Σε αυτό το πλαίσιο, και μετά την επιτυχή συνεργασία μας στην Αθήνα και στην Κοκκινιά πριν από δύο χρόνια, τον Δεκέμβριο του 2019, διοργανώθηκε φέτος αντίστοιχο εργαστήρι και στη Θεσσαλονίκη, πάντα σε συνεργασία με το περιοδικό «Αρμενικά» και το παράρτημα του Πολιτιστικού Συλλόγου «Χαμασκαΐν» Θεσσαλονίκης.

Ομολογουμένως, η αρμενική κοινότητα της Θεσσαλονίκης υποδέχθηκε με ενθουσιασμό τα εργαστήρια. Εξαιτίας του κορονοϊού, η κοινοτική ζωή είχε παγώσει για μεγάλο χρονικό διάστημα και αυτή ήταν η πρώτη δημόσια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε εδώ και μήνες. Στο τριήμερο συμμετείχαν περισσότερες οικογένειες από ό,τι αναμενόταν, φυσικά τηρώντας όλα τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας.

Το βράδυ της Παρασκευής 12 Νοεμβρίου 2021, στον αρμενικό Ιερό Ναό της Παναγίας (Σουρπ Αστβατζατζίν) πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση γνωριμίας, όπου ο συντονιστής και επιμελητής όλου αυτού του ερευνητικού προγράμματος, ο ιστορικός Βαχέ Ταστζιάν, παρουσίασε στα μέλη της κοινότητας το έργο του Houshamadyan. Την ομιλία συνόδευσαν προβολές εικόνων και βίντεο. Το κοινό, μέσα από ερωτήσεις και τοποθετήσεις, έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον, και η πρώτη εκδήλωση στέφθηκε με επιτυχία.

Τις επόμενες δύο ημέρες, Σάββατο 13 και Κυριακή 14 Νοεμβρίου, στην αίθουσα αρχείων δίπλα από το κτήριο της εκκλησίας πραγματοποιήθηκαν τα εργαστήρια, όπου προσήλθαν συνολικά 15 οικογένειες, φέρνοντας μαζί τους παλιές φωτογραφίες, αντικείμενα και έγγραφα. Όλα αυτά φωτογραφήθηκαν επί τόπου και επιστράφηκαν στους ιδιοκτήτες τους. Επιπλέον, διεξήχθησαν συνεντεύξεις με κάθε συμμετέχοντα στο εργαστήριο, με στόχο να ανασυρθεί το οικογενειακό ιστορικό από το χωριό και την πόλη τους μέχρι τις πρώτες δεκαετίες των διωγμών.

Οι προφορικές μαρτυρίες των συμμετεχόντων σχετικά με τους προγόνους τους γράφτηκαν και καταγράφηκαν με πολυμέσα. Οι ιστορίες ήταν ποικίλες, καθεμία μια μοναδική εμπειρία, σαν μικρά και μεγάλα κομμάτια ενός παζλ που ενώνονται για να καλύψουν διαφορετικές πτυχές της ιστορίας των Αρμενίων, από την πατρογονική τους γη μέχρι την προσφυγιά. Οι εν λόγω ιστορίες προέρχονταν από πολλές διαφορετικές περιοχές της αχανούς Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως Σεβάστεια, Ραιδεστό, Τσορλού, Προύσα, Ανταμπαζάρ, Κεσάμπ, Αφιόν Καραχισάρ, Ταλάς (Μουταλάσκη), Τοκάτ, Μάλγαρα, Κωνσταντινούπολη, Άγκυρα, Καισάρεια, Κερεμέκ, Σμύρνη, Ανδριανούπολη, Τσιμισκιτζάκ κλπ.

Ο χαρακτήρας και τα θέματα που συγκεντρώθηκαν στο διήμερο εργαστήριο στην αίθουσα του αρχείου της κοινότητας της Θεσσαλονίκης φαίνεται ότι έδωσαν σε αυτή το ουσιαστικό της νόημα. Ας μην ξεχνάμε ότι η Θεσσαλονίκη ήταν μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέχρι το 1912. Ο αρμενικός ναός Σουρπ Αστβατζατζίν χτίστηκε το 1903, και η αρμενική κοινότητα της πόλης είχε ήδη αναπτυχθεί κατά τα οθωμανικά χρόνια.

Πολλά, λοιπόν, εκκλησιαστικά αντικείμενα, ημερολόγια, βιβλία και χειρόγραφα που υπάρχουν στο αρχείο αποτελούν κληρονομιές που έχουν απομείνει από εκείνα τα χρόνια. Είναι ακριβώς αυτά τα θέματα που ερευνά το Houshamadyan για να αναρτήσει στην ιστοσελίδα του.

Δεδομένου, μάλιστα, ότι όλο αυτό άπτεται και των ενδιαφερόντων του περιοδικού μας, η ομάδα του Houshamadyan —ο Βαχέ, η Σιλβίνα και η Έμτζι που ήρθαν από το Βερολίνο— φυσικά δεν ήταν μόνη της. Έτσι, ο Μάικ, η Κουήν, η Αναΐς και ο αιδεσιμότατος Βικέν Τσολακιάν κατέφθασαν από την Αθήνα και συμμετείχαν σε όλες τις εργασίες.

Στο μεταξύ, εκ μέρους του Πολιτιστικού Συλλόγου Χαμασκαΐν Θεσσαλονίκης, η Ρόζα, η Νάντια, ο Ντικράν, ο Μπεντρός, ο Χοβίκ, η Ντιρουή και πολλοί ακόμη είχαν προσχεδιάσει και προετοιμάσει σχολαστικά το εργαστήριο και παρείχαν ουσιαστική βοήθεια σε ό,τι χρειάστηκε. Ο ποιμένας της κοινότητας της Θεσσαλονίκης, αρχιμανδρίτης Στεπάν Πασαγιάν και το Συμβούλιο της Ενορίας, πλαισίωσαν με χαρά την όλη δράση, στην επιτυχία τής οποίας συνέβαλαν κοινοτικοί φορείς αλλά και απλοί πολίτες, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά πόσο φιλόξενοι είναι οι Θεσσαλονικείς!

Ανυπομονούμε για τη δημοσίευση των οικογενειακών συλλογών της Θεσσαλονίκης στον ιστότοπο Housha-madyan, η οποία θα γίνει μέσα στους επόμενους μήνες. Πρόκειται για αξιοσημείωτα ίχνη, μνήμες και μαρτυρίες της καθημερινής ζωής και της οικογενειακής ιστορίας των Οθωμανών Αρμενίων, που με αυτόν τον τρόπο βγαίνουν από την αφάνεια, αποκαθίστανται και διατίθενται σε όλη την ανθρωπότητα (μην ξεχνάμε ότι όλα τα άρθρα του Houshamadyan δημοσιεύονται σε τρεις γλώσσες, αρμενικά, αγγλικά και τουρκικά).

Το περιοδικό μας, σε συνεργασία με το Houshamadyan, προγραμματίζει να επαναλάβει τη δράση της συλλογής οικογενειακών ιστοριών τους πρώτους μήνες του 2022 στην Αθήνα, συμπεριλαμβάνοντας αυτή τη φορά ιστορίες και βιώματα από την περίοδο της κατοχής 1941-1945, και εστιάζοντας στις απώλειες που υπέστησαν οι Αρμένιοι πρόσφυγες από το ναζιστικό καθεστώς.            

Να σημειωθεί ότι χορηγός του εργαστηρίου της Θεσσαλονίκης ήταν το γερμανικό ίδρυμα EVZ («Μνήμη, Ευθύνη, Μέλλον»).

* www.houshamadyan.org

Όταν το καλοκαίρι του 2021 ξεκινούσαν οι συζητήσεις γύρω από την επίσκεψη του «Houshamadyan» και των «Aρμενικών» στη Θεσσαλονίκη, κανείς μας δεν μπορούσε να φανταστεί ούτε να προβλέψει πώς στα αλήθεια θα εξελισσόταν. Το εγχείρημα φαινόταν σπουδαίο και εξαιρετικά σημαντικό... Καταγραφή των αρμενικών κειμηλίων και των ιστοριών των Αρμενίων που ξεριζώθηκαν από τα οθωμανικά εδάφη και επέζησαν της σφαγής του 1915 και του διωγμού που ακολούθησε· κάτι παρόμοιο δεν είχε ξαναγίνει από επίσημο ιστορικό φορέα.

Η οργάνωση για την πραγματοποίηση του εγχειρήματος έγινε βήμα-βήμα, όχι μόνο λόγω της σπουδαιότητάς του και της ανάγκης να γίνει ορθά και αποτελεσματικά, αλλά και επειδή η σκιά του Covid-19 είχε ήδη αρχίσει να εξαπλώνεται για τα καλά πάνω από κάθε κοινωνική εκδήλωση και ανθρώπινη έκφραση, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα.

Υπό σχεδόν αντίξοες συνθήκες, από τις 10 έως τις 14 Νοεμβρίου 2021, πραγματοποιήθηκε στην πόλη μας η επίσκεψη του «Houshamadyan» και των «Αρμενικών», αφήνοντας ένα τεράστιο αποτύπωμα στη συνείδηση όλων όσων είχαν μικρή ή μεγάλη συμμετοχή σε αυτό. Με υπέρμετρη τιμή παρέλασαν από μπροστά μας αντικείμενα, εκφράζοντας το καθένα με τον δικό του τρόπο την ιστορία του.

Tα περίτεχνα κοσμήματα και χαλιά, τα σπάνια ενδύματα, αλλά και πολλά βιβλία, φωτογραφίες, πιστοποιητικά και άλλα σημαντικά έγγραφα κατάφεραν να πλαισιώσουν τις διηγήσεις των ιδιοκτητών τους, που ολοφάνερα δεν μπορούσαν να κρύψουν τη συγκίνησή τους.

Οι ζωές των προγόνων τους ξαναζωντάνεψαν μέσα σε έναν πολύ σημαντικό χώρο της παροικίας της Θεσσαλονίκης, στο σημερινό «Αρχείο», όπου στο παρελθόν λειτουργούσε κάθε Σάββατο το αρμενικό σχολείο των παιδιών της εποχής του ’80. Ως ενήλικες πλέον σήμερα, με χαρά και συγκίνηση γίναμε κι εμείς δέκτες όλων αυτών των διηγήσεων.

Το εγχείρημα αυτό έγινε εν τέλει αφορμή για τον καθέναν από εμάς να ψάξει, να μάθει (ή να ξαναθυμηθεί) την ιστορία των παππούδων του, από πού ξεκίνησαν και πού έφτασαν, πώς ήταν η ζωή τους τα πρώτα δύσκολα χρόνια στην Ελλάδα, τι απέγιναν οι συγγενείς τους, ονόματα χαμένα, ονόματα που ακούστηκαν ξανά μετά από χρόνια, αφού οι περισσότεροι έχουν φύγει από τη ζωή. Η συνεργασία του «Χαμασκαΐν» Θεσσαλονίκης με τα «Αρμενικά» και το «Houshamadyan» υπήρξε ιδανική και θα τη θυμόμαστε για πολύ καιρό, αφού οι σχέσεις που χτίζονται γύρω από έναν τόσο σημαντικό κοινό στόχο έχουν γερές βάσεις που κρατάνε μια ζωή.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά όλους όσοι μας βοήθησαν να πραγματοποιήσουμε αυτή την εκδήλωση με τόση επιτυχία αλλά και εκείνους που συμμετείχαν στο κάλεσμά μας και μας εμπιστεύτηκαν τις οικογενειακές τους ιστορίες, με μάρτυρες όλους εμάς για να τους θυμόμαστε και να τους τιμούμε πάντα.

Με εκτίμηση,
Ρόζα Τερζιάν και Νάντια Μπεκτασιάν

Αρμενικός Πολιτιστικός Σύλλογος

«Χαμασκαΐν» Θεσσαλονίκης

Share
 

Για να εξασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του ιστότοπου, μερικές φορές τοποθετούμε μικρά αρχεία δεδομένων στον υπολογιστή σας, τα λεγόμενα «cookies». Οι περισσότεροι μεγάλοι ιστότοποι κάνουν το ίδιο. Περισσότερα...

"Δέχομαι"


ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ


διαφήμιση στο αρμενικά

armenian community

Online Επισκέπτες

Έχουμε 16 επισκέπτες συνδεδεμένους