Μετανάστευση: Η ανοιχτή πληγή της Αρμενίας Εκτύπωση E-mail

Σαρκίς Αγαμπατιάν

Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2011



Σε ο­ποια­δή­πο­τε χώ­ρα του κό­σμου η ο­μα­δι­κή με­τα­κί­νη­ση του πλη­θυ­σμού σε μιαν άλ­λη για α­νεύρε­ση ερ­γα­σί­ας α­πο­τε­λεί έν­δει­ξη του ε­πι­πέ­δου ζω­ής, της οι­κο­νομι­κής και κοι­νω­νι­κής α­νά­πτυ­ξης καθώς και της γε­νι­κό­τε­ρης πολι­τι­κής της κυβέρ­νη­σης. Η πε­ρί­πτω­ση της Αρ­με­νί­ας εί­ναι η πιο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή κα­θώς τα με­τα­να­στευ­τι­κά κύ­μα­τα που σά­ρω­σαν τη χώ­ρα τις δυο τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες έ­χουν γί­νει μια χαί­νου­σα πλη­γή που τεί­νει να δυ­να­μι­τί­σει το μέλ­λον της χώ­ρας.

 

Το 1939 ο πλη­θυ­σμός της Αρ­με­νί­ας α­ριθ­μού­σε 1.282.000 ψυ­χές (πε­ρί­που έ­να ε­κα­τομ­μύ­ριο ή­ταν Αρ­μέ­νιοι). Α­πό τους 2.152.000 Αρ­μέ­νιους που ζού­σαν στην πρώην Σο­βιε­τι­κή Έ­νω­ση, γύ­ρω στους 500.000 πή­γαν στο μέ­τω­πο και 175.000 δεν ε­πέ­στρε­ψαν πο­τέ. Α­πό δη­μο­γρα­φι­κή ά­πο­ψη ή­ταν μια κα­τα­στρο­φή για τη χώ­ρα. Με το πρό­γραμ­μα πα­λιν­νό­στη­σης που ε­ξήγ­γει­λε η κυ­βέρ­νη­ση της Σ. Έ­νω­σης το 1946, δό­θη­κε η δυ­νατό­τη­τα στους Αρ­μέ­νιους, που ή­ταν δια­σκορ­πι­σμέ­νοι σ’ ο­λό­κλη­ρο τον κό­σμο ως συ­νέ­πεια της Γε­νο­κτο­νί­ας, να ε­πα­να­πα­τρι­στούν. Αλ­λά, τη δε­κα­ε­τί­α του 1990 με την κα­τάρ­ρευ­ση του συ­στή­μα­τος, τον πό­λε­μο στο Να­γκόρ­νο Κα­ρα­μπάχ και τον οι­κο­νο­μι­κό α­πο­κλει­σμό που ε­πι­βλή­θη­κε α­πό την Τουρ­κί­α και το Α­ζερ­μπα­ϊτζάν, η Αρ­με­νί­α έ­χα­σε σχε­δόν το 30% του πλη­θυ­σμού της. Α­πό το 1991, 700.000 με 1.300.000 ά­το­μα εγκα­τέ­λει­ψαν τη χώ­ρα ό­πως α­να­φέ­ρει η ε­τή­σια έκ­θε­ση «Α­πο­δη­μί­α και α­νά­πτυ­ξη του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού: δυ­να­τό­τη­τες και προ­κλή­σεις» που συ­νέ­τα­ξε ο Ο.Η.Ε. το 2009. Α­κό­μη κι αν την ί­δια πε­ρί­ο­δο η χώ­ρα υ­πο­δέ­χθη­κε μι­σό ε­κα­τομ­μύ­ριο Αρμέ­νιους πρό­σφυ­γες α­πό το Α­ζερ­μπα­ϊ­τζάν, η κα­τά­στα­ση δεν άλ­λα­ξε δη­μο­γρα­φικά, κα­θώς τα οι­κο­νο­μι­κά προ­βλή­μα­τα και η έλ­λει­ψη πο­λι­τι­κής για την εν­σωμά­τω­σή τους, ώ­θη­σε πολ­λούς απ’ αυ­τούς ν’ α­να­ζη­τή­σουν την τύ­χη τους αλ­λού.

 

Έλ­λει­ψη ε­μπι­στο­σύ­νης


Η κα­τά­στα­ση εί­ναι ι­διαί­τε­ρα α­νη­συ­χη­τι­κή α­πό γε­ω­πο­λι­τική και δη­μο­γρα­φι­κή ά­πο­ψη κα­θώς σύμ­φω­να με ε­κτι­μή­σεις του Ο.Η.Ε. λό­γω α­που­σίας κρα­τι­κού προ­γράμ­μα­τος α­να­μέ­νε­ται να ε­γκα­τα­λεί­ψουν τη χώ­ρα 200 με 300.000 ά­τομα τα ε­πό­με­να χρό­νια. Οι λό­γοι εί­ναι κυ­ρί­ως οι­κο­νο­μι­κοί, αλ­λά στην πραγ­ματι­κό­τη­τα εί­ναι η έλ­λει­ψη ε­μπι­στο­σύ­νης των πο­λι­τών α­πέ­να­ντι στο κρά­τος. Η μό­νι­μη ε­πω­δός των υ­πο­ψή­φιων με­τα­να­στών εί­ναι: «για­τί να μεί­νω, δεν υ­πάρ­χει μέλ­λον για τα παι­διά μου». Και πώς θα γι­νόταν δια­φο­ρε­τι­κά ό­ταν οι έν­νοιες α­ξιο­κρα­τί­α και ι­σο­νο­μί­α δεν υ­φί­στα­νται, ενώ η δια­φθο­ρά και τα μο­νο­πώ­λια ορ­γιά­ζουν, δη­μιουρ­γώ­ντας α­πό­γνω­ση στους νέ­ους που α­να­ζη­τούν την τύ­χη τους στο ε­ξω­τε­ρι­κό.

 

Η χώ­ρα που προ­τι­μούν οι πε­ρισ­σό­τε­ροι με­τα­νά­στες εί­ναι η Ρω­σί­α ε­κεί ό­που έ­χουν ή­δη ε­γκα­τα­στα­θεί δύ­ο πε­ρί­που ε­κα­τομ­μύ­ρια Αρ­μέ­νιοι. Μά­λι­στα, στα πλαί­σια του προ­γράμ­μα­τος της ρω­σι­κής κυ­βέρ­νη­σης «Συ­μπα­τριώ­τες», οι α­πο­μακρυ­σμέ­νες πε­ριο­χές της Ρω­σί­ας, ό­πως για πα­ρά­δειγ­μα η Σι­βη­ρί­α, προ­σφέ­ρουν σε ε­ξει­δι­κευ­μέ­νους με­τα­νά­στες (για­τρούς, μη­χα­νι­κούς, εκ­παι­δευ­τι­κούς) οικο­νο­μι­κή βο­ή­θεια και κυ­ρί­ως τη δυ­να­τό­τη­τα να α­πο­κτή­σουν τη ρω­σι­κή υ­πη­κοό­τη­τα. Τα τε­λευ­ταί­α τέσ­σε­ρα χρό­νια ι­κα­νο­ποι­ή­θη­καν 820 αι­τή­σεις και έ­τσι γύρω στα 4.000 ά­το­μα – υ­πο­λο­γί­ζο­ντας και τα μέ­λη των οι­κο­γε­νειών – ε­γκα­τέ­λειψαν ο­ρι­στι­κά την Αρ­με­νί­α και ε­γκα­τα­στά­θη­καν στη Ρω­σί­α. Άλ­λοι προ­ο­ρι­σμοί εί­ναι οι Η.Π.Α., η Ου­κρα­νί­α, το Ισ­ρα­ήλ, η Αυ­στρα­λί­α, η Ευ­ρω­πα­ϊ­κή Έ­νω­ση και η γει­το­νι­κή Γε­ωρ­γί­α.

Προ­ο­ρι­σμός η Γαλ­λί­α


Αν στις αρ­χές της δε­κα­ε­τί­ας του ’90, η Γερ­μα­νί­α, οι Κά­τω Χώρες, η Αυ­στρί­α, η Τσε­χί­α και η Ελ­λά­δα ή­ταν οι χώ­ρες που προ­τι­μού­σαν οι Αρ­μέ­νιοι με­τα­νά­στες, τα τε­λευ­ταί­α τέσ­σε­ρα χρό­νια η Γαλ­λί­α εί­ναι η χώ­ρα που κα­τα­γρά­φει τον υ­ψη­λό­τε­ρο α­ριθ­μό αι­τή­σε­ων για πο­λι­τι­κό ά­συ­λο. Σύμ­φω­να με τον υ­πεύ­θυ­νο του τμή­μα­τος με­τα­νά­στευ­σης Γκα­γκίκ Γε­γκα­νιάν, το 2010 κα­τα­τέ­θη­καν 3.200 αι­τή­σεις ε­πί συνό­λου 6.400. Εξ άλ­λου, η παντε­λής σχε­δόν α­που­σί­α ορ­γα­νω­μέ­νης πο­λι­τι­κής ε­πα­να­πα­τρι­σμού, που πε­ριο­ρί­ζε­ται σε α­πο­σπα­σμα­τι­κές κι­νή­σεις, ό­πως για πα­ρά­δειγ­μα το πρό­γραμ­μα Α­ρί Ντουν του υ­πουρ­γεί­ου Δια­σπο­ράς ή η α­πλο­ποί­η­ση της δια­δι­κα­σί­ας ε­γκα­τά­στα­σης στη χώ­ρα, δεν φαί­νεται να α­πο­δί­δει καρ­πούς. Σύμ­φω­να με στοι­χεί­α του υ­πουρ­γεί­ου μό­λις 500 Αρ­μένιοι ε­γκα­τα­στά­θη­καν στην Αρ­με­νί­α τα τε­λευ­ταί­α τρί­α χρό­νια, α­ριθ­μός πο­λύ χα­μη­λός σε σχέ­ση με τα 7 ε­κα­τομ­μύ­ρια πε­ρί­που που ζουν στη δια­σπο­ρά (σύμ­φω­να με ε­κτι­μή­σεις του ί­διου υ­πουρ­γεί­ου). Πρό­σφα­τα, 200 οι­κο­γέ­νειες ε­ξι­σλα­μι­σμένων Αρ­μέ­νιων α­πό την Τουρ­κί­α, οι λε­γό­με­νοι «χαμ­σε­τσί», ε­ξέ­φρα­σαν την ε­πιθυ­μί­α να με­τοι­κή­σουν στην Αρ­με­νί­α και το Κα­ρα­μπάχ.

 

Οι αρ­με­νι­κές κοι­νό­τη­τες της Μέ­σης Α­να­το­λής, ό­πως και του Τζα­βάχ­κ στη Γε­ωργί­α θα μπο­ρού­σαν να ε­γκα­τα­λεί­ψουν τις ε­στί­ες τους και να ε­γκα­τα­στα­θούν στη μη­τέ­ρα-πα­τρί­δα; Η ί­δια η Αρ­με­νί­α εί­ναι έ­τοι­μη να τους υ­πο­δε­χθεί; Δεν είναι σί­γου­ρο. Θα ή­ταν ευ­χής έρ­γον να το έ­πρατ­τε, αρ­πά­ζο­ντας τη μο­να­δι­κή ευκαι­ρί­α να ε­ποι­κί­σει την Αρ­με­νί­α και κυ­ρί­ως το Κα­ρα­μπάχ, λύ­νο­ντας κα­τά κάποιο τρό­πο το α­καν­θώ­δες δη­μο­γρα­φι­κό της πρό­βλη­μα.

 

Κά­ποιοι βρί­σκουν ά­συ­λο


Ε­νώ κά­ποιοι Αρ­μέ­νιοι ε­γκα­τα­λεί­πουν τη χώ­ρα τους για πο­λι­τι­κούς λό­γους, άλ­λοι βρί­σκουν ά­συ­λο σ’ αυ­τήν. Α­πό το 1999 που ψη­φί­στη­κε ο νό­μος για τους πρό­σφυ­γες και το πο­λι­τι­κό ά­συ­λο, η Αρ­με­νί­α έ­γι­νε έ­νας πραγ­μα­τι­κός προ­ο­ρι­σμός γι’ αυ­τούς που ε­πιδιώ­κουν να βρουν έ­να κα­τα­φύ­γιο. Μέ­σα σε δέ­κα χρό­νια, 2.000 ά­το­μα κα­τέ­θε­σαν αί­τηση για ά­συ­λο στην Αρ­με­νί­α, οι μι­σοί α­πό τους ο­ποί­ους προ­έρ­χο­νται α­πό το Ιράκ. Το 2006, κα­τά τη διάρ­κεια της ισ­ρα­η­λο-λι­βα­νι­κής σύρ­ρα­ξης, 300 ά­το­μα κα­τέ­φυ­γαν στην Αρ­με­νί­α, ε­νώ άλ­λα 200 με­τά το σύ­ντο­μο ρω­σο-γε­ωρ­για­νό πό­λε­μο του 2008. Πά­ντως, ό­λοι αυ­τοί οι πο­λι­τι­κοί πρό­σφυ­γες δεν εί­ναι α­πα­ραι­τή­τως αρ­με­νι­κής κατα­γω­γής. Προ­έρ­χο­νται α­πό την Κού­βα, την Α­κτή Ε­λε­φα­ντο­στού, τη Σε­νε­γά­λη, την Τουρ­κί­α…

 

Ε­πι­μύ­θιο


Ε­πί δυο ο­λό­κλη­ρες δε­κα­ε­τί­ες οι Αρ­μέ­νιοι της δια­σπο­ράς δεν εί­χαν το η­θι­κό δι­καί­ω­μα να α­σκούν κρι­τι­κή στην κυ­βέρ­νη­ση της χώ­ρας κατα­γω­γής τους λό­γω των δυ­σχε­ρών οι­κο­νο­μι­κών, κοι­νω­νι­κών και πο­λι­τι­κών κατα­στά­σε­ων που α­ντι­με­τώ­πι­ζε. Ό­φει­λαν να ε­νι­σχύ­ουν ποι­κι­λο­τρό­πως την προσπά­θεια της πα­τρί­δας για α­νόρ­θω­ση της οι­κο­νο­μί­ας με συ­χνές ε­πι­σκέ­ψεις, επεν­δύ­σεις και κά­θε εί­δους βο­ή­θεια. Εί­χαν μό­νο υ­πο­χρε­ώ­σεις και κα­νέ­να δι­καί­ω­μα κρι­τι­κής. Ω­στό­σο, διά­χυ­τη είναι η α­νη­συ­χί­α και ο προ­βλη­μα­τι­σμός ό­λων μας κα­θώς α­κό­μη και σή­με­ρα, εί­κοσι χρό­νια με­τά την α­νε­ξαρ­τη­σί­α, πολ­λοί και ει­δι­κό­τε­ρα οι νέ­οι θε­ω­ρούν ως μό­νη προ­ο­πτι­κή για έ­να κα­λύ­τε­ρο μέλ­λον τη με­τα­νά­στευ­ση. Πό­τε, ε­πι­τέ­λους, θα συ­νει­δη­το­ποι­ή­σουν οι κυ­βερ­νώ­ντες ό­τι συ­νε­χί­ζο­ντας την ί­δια λαν­θα­σμέ­νη πο­λι­τι­κή, δεν κά­νουν τί­πο­τα άλ­λο πα­ρά να ε­ξω­θούν τους πο­λί­τες της Αρ­με­νί­ας προς τον ξε­νι­τε­μό και να α­πο­δυ­να­μώ­νουν τη χώ­ρα; Υ­πάρ­χει ελ­πί­δα ν’ αλ­λά­ξει κά­τι στο ά­με­σο μέλ­λον; Ο χρό­νος θα δεί­ξει…

 


Share
 

Για να εξασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του ιστότοπου, μερικές φορές τοποθετούμε μικρά αρχεία δεδομένων στον υπολογιστή σας, τα λεγόμενα «cookies». Οι περισσότεροι μεγάλοι ιστότοποι κάνουν το ίδιο. Περισσότερα...

"Δέχομαι"


ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ


διαφήμιση στο αρμενικά

armenian community

Online Επισκέπτες

Έχουμε 114 επισκέπτες συνδεδεμένους