90 χρόνια Αρμενικό Θέατρο στην Ελλάδα Εκτύπωση E-mail

theatro

 

                                              Κα­τε­βεί­τε, κα­τε­βεί­τε ό­νει­ρα,

                                              κα­τε­βεί­τε προ­σε­κτι­κά ό­νει­ρα,

                                              γλυ­κά ό­νει­ρα, τρυ­φε­ρά ό­νει­ρα,

                                              κα­τε­βεί­τε ό­μορ­φα ό­νει­ρα.

                                                              
                                              Λου­λού­δια, χρώ­μα­τα, φύλ­λα ξε­ρά

                                              μό­νο η ελ­πί­δα φέρ­νει χα­ρά

 

                                              της νο­σταλ­γί­ας στε­ναγ­μοί

                                              μέ­σα α­πό το δά­κρυ το φι­λί

                                              κι α­πό τη σκέ­ψη την κρυ­φή

                                              ξα­να­γεν­νιέ­ται η ζω­ή.  


                                                               "Χιν Α­στβα­τζνέρ"

                                                                            Λε­βόν Σα­ντ

  

Οβαννές Γαζαριάν

Oκτωβριος – Δεκέμβριος 2014 τεύχος 83

 

Πό­ση α­γά­πη πρέ­πει να εί­χαν για το θέ­α­τρο και την τέ­χνη γε­νι­κό­τε­ρα οι αρ­μέ­νιοι πρό­σφυ­γες, έ­τσι ώ­στε στις 6 Ια­νουα­ρίου 1924, α­νή­με­ρα Χρι­στου­γέν­νων, 15 μό­λις μή­νες με­τά την ε­γκα­τά­στα­σή τους στην Α­θή­να και ε­νώ α­κό­μα πολ­λοί μέ­να­νε σε σκη­νές ή στην κα­λύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση σε ά­θλια πα­ρα­πήγ­μα­τα, να πα­ρου­σιά­σουν το θε­α­τρι­κό έρ­γο «Ο Κλη­ρο­νό­μος», στην αί­θου­σα του αρ­με­νι­κού σχο­λεί­ου στη Συγ­γρού, την πρώ­τη αρ­με­νι­κή πα­ρά­σταση σε ελ­λη­νι­κό έ­δα­φος.

Πολ­λοί α­πό ε­κεί­νους τους η­θο­ποιούς δεν εί­χαν πι­θανόν να φά­νε, ού­τε άλ­λα ρού­χα να φο­ρέ­σουν, ού­τε κά­ποιον τρό­πο να ζε­στα­θούν ε­κεί­νον τον πα­γω­μέ­νο Γε­νά­ρη.

Ω­στό­σο, αυ­τά φά­ντα­ζαν πο­λύ μι­κρά μπρο­στά στη θέ­λη­ση, την ψυ­χι­κή δύ­να­μη και την α­γά­πη τους γι'αυ­τό που έ­κα­ναν.

Σή­με­ρα, 90 χρό­νια με­τά, με­τρά­με 370 πα­ρα­στά­σεις (340 στην Α­θή­να και 30 στη Θεσ­σα­λονί­κη), α­πό τις ο­ποί­ες οι 200 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν προ­πο­λε­μι­κά και οι 7 κα­τά τη διάρκεια της κα­το­χής. Α­μέ­σως με­τά έρ­χε­ται η με­γά­λη «έ­κρη­ξη», ό­ταν μέ­σα α­πό τα ε­ρεί­πια του πο­λέ­μου, το κύ­μα ε­πα­να­πα­τρι­σμού στην Αρ­με­νί­α, την α­πό­λυ­τη φτώ­χεια και α­νέ­χεια, στην καρ­διά του εμ­φυ­λί­ου, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 34 πα­ρα­στάσεις, την τε­τρα­ε­τί­α 1946-1949. Με μια μι­κρή δό­ση υ­περ­βο­λής, θα μπο­ρού­σα­με να χα­ρακτη­ρί­σου­με τις δύ­ο πρώ­τες γε­νιές των αρ­με­νί­ων προ­σφύ­γων, τις πιο θε­α­τρόφι­λες του πλα­νή­τη; Ί­σως, αν συ­νυ­πο­λο­γί­σου­με τον α­ριθ­μό των πα­ρα­στά­σε­ων, με τις α­νυ­πέρ­βλη­τες δυ­σκο­λί­ες της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας και τον α­γώ­να που έ­δι­ναν για ε­πι­βί­ω­ση. Ο πα­ρα­πά­νω συλ­λο­γι­σμός, μπο­ρεί να μην α­πέ­χει πο­λύ α­πό την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Ας θυ­μη­θού­με με­ρι­κά ο­νό­μα­τα που έ­δω­σαν το στίγ­μα τους στο προ­πο­λε­μι­κό ελ­λη­νο­αρ­με­νι­κό θέ­α­τρο: Χά­ικ Ο­χα­νιάν, Τ. Χο­βα­νεσ­σιάν, Γκά­ρο Χα­τσι­κιάν, Χ. Ζα­ρι­φιάν, Χ­μα­γιάκ Ναλ­μπα­ντιάν, Γκά­ρο Κα­σα­πιάν, Μα­νουέλ Μουρα­τιάν. Την «έ­κρη­ξη» του 1946-1949 α­κο­λου­θεί μια πο­λύ γό­νι­μη 20ε­τί­α (1950-1970), στη διάρ­κεια της ο­ποί­ας α­νέ­βη­καν 102 πα­ρα­στά­σεις. Φυ­σι­κά πρέ­πει να ση­μειώ­σου­με ό­τι σ' ό­λον αυ­τόν τον θε­α­τρι­κό ορ­γα­σμό, ε­κτός α­πό τους κα­θαυ­τό συ­ντε­λε­στές (ηθο­ποιούς, σκη­νο­θέ­τες, με­τα­φρα­στές κ.α.), βα­σι­κός μο­χλός ώ­θη­σης και ε­πι­τυ­χίας κά­θε προ­σπά­θειας, ή­ταν ο κό­σμος που γέ­μι­ζε α­σφυ­κτι­κά, ό­χι μό­νο τις μι­κρές αί­θου­σες της κά­θε αρ­με­νι­κής λέ­σχης, αλ­λά και τα κε­ντρι­κά α­θη­να­ϊ­κά θέ­ατρα, χω­ρη­τι­κό­τη­τας 800 και 1000 θε­α­τών. Σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις, η ί­δια πα­ρά­στα­ση ε­πα­να­λαμ­βα­νό­ταν δύ­ο και τρεις φο­ρές, έ­τσι ώ­στε να ι­κα­νο­ποι­η­θούν ό­λοι οι θε­α­τρό­φι­λοι. Ε­πί­σης, πολ­λά α­πό τα έρ­γα, κυ­ρί­ως προ­πο­λε­μι­κά, θα μπο­ρού­σα­με κάλ­λι­στα να τα ο­νο­μά­σου­με υ­περ­πα­ρα­γω­γές, κα­θώς συμ­με­τείχαν ε­πί σκη­νής μέ­χρι και 100 η­θο­ποιοί.

Έ­να άλ­λο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό που δεί­χει το πά­θος αυ­τών των αν­θρώ­πων με το θέ­α­τρο εί­ναι ότι, τα έρ­γα δεν τα πα­ρου­σί­α­ζαν μό­νο θε­α­τρι­κοί φο­ρείς, αλ­λά και ο­μά­δες και σω­μα­τεί­α ό­πως το «Χο­με­νε­τμέν», η Αρ­με­νι­κή Νε­ο­λαί­α Ελ­λά­δας, οι αρμέ­νιοι πρό­σκο­ποι και διά­φο­ροι α­νε­ξάρτη­τοι φο­ρείς, ό­λοι ό­σοι δη­λα­δή ε­νερ­γο­ποιού­νταν στην αρ­με­νι­κή πραγμα­τι­κό­τη­τα και εί­χαν τη διά­θε­ση και τη θέ­λη­ση να α­νε­βά­σουν έ­να θε­α­τρι­κό έρ­γο.

Η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φί­α των πα­ρα­στά­σε­ων ή­ταν έρ­γα αρ­με­νί­ων συγ­γρα­φέ­ων, ό­μως κα­τά και­ρούς πα­ρου­σιά­στη­καν και έρ­γα ελ­λή­νων και ξέ­νων δη­μιουρ­γών, ό­πως ε­πί­σης και αρ­με­νι­κά έρ­γα με­τα­φρα­σμέ­να στα Ελ­λη­νικά.

Βέ­βαια ό­πως συμ­βαί­νει πά­ντα, έ­τσι και στην πε­ρί­πτω­ση μας, την ακ­μή α­κο­λουθεί πά­ντα η πα­ρακ­μή. Α­πό τις αρ­χές της δε­κα­ε­τί­ας του 1970, η θε­α­τρι­κή κί­νη­ση της πα­ροι­κί­ας άρ­χι­σε να φθί­νει φτά­νοντας στο να­δίρ την 25ε­τί­α 1958-2010, ο­πό­τε α­νέβη­καν μό­λις 15 πα­ρα­στά­σεις. Α­χτί­δα φω­τός δια­φαί­νε­ται την τε­λευ­ταί­α 5ε­τί­α, κα­θώς πα­ρα­τη­ρεί­ται μια κί­νη­ση α­πό νέ­ους, οι ο­ποί­οι έ­χο­ντας δη­μιουρ­γι­κή διά­θε­ση και α­γά­πη για το θέ­α­τρο, έ­χουν αρ­χί­σει να τα­ρά­ζουν τα λι­μνά­ζο­ντα νερά του χώ­ρου, δί­νο­ντας στην πα­ροι­κί­α ελ­πί­δες για κα­λύ­τε­ρες μέ­ρες.

Τε­λειώ­νο­ντας, δεν θα μπο­ρού­σα­με να μην α­να­φερ­θού­με σε με­ρι­κά με­γά­λα ο­νόμα­τα του με­τα­πο­λε­μι­κού αρ­με­νι­κού θε­ά­τρου, ό­πως οι Κε­βόρ­κ Πα­πα­ζιάν, Γκαρ­μπίς Φου­ρου­ντζιάν, Αρ­σα­βίρ Κα­ζα­ντζιάν, Γκά­ρο Γε­βο­ντιάν και κο­ντά σ' αυ­τούς δε­κά­δες άλ­λους, στους ο­ποί­ους η πα­ροι­κί­α μας χρω­στά­ει πολ­λά στην α­να­βάθμι­ση του πο­λι­τι­στι­κού χα­ρα­κτή­ρα της.

Share
 

Για να εξασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του ιστότοπου, μερικές φορές τοποθετούμε μικρά αρχεία δεδομένων στον υπολογιστή σας, τα λεγόμενα «cookies». Οι περισσότεροι μεγάλοι ιστότοποι κάνουν το ίδιο. Περισσότερα...

"Δέχομαι"


ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ


διαφήμιση στο αρμενικά

armenian community

Online Επισκέπτες

Έχουμε 60 επισκέπτες συνδεδεμένους