«Μετζ Γιεγέρν» Η Μεγάλη Συμφορά Εκτύπωση E-mail


Ραζμίκ Αγαμπατιάν

Απρίλιος-Ιούνιος 2012 Τεύχος 73

 

Ο ιταλός καλλιτέχνης Πάολο Κόσι αποτίει φόρο τιμής στα θύματα της γενοκτονίας των Αρμενίων με το αριστουργηματικό του κόμικ

 

*Το κόμικ (συνέκδοση του περιοδικού Αρμενικά με τις εκδόσεις Τσουκάτου) μπορείτε να το προμηθευτείτε

από το περιοδικό Αρμενικά.

 

 

Α­ναμ­φι­σβή­τη­τα έ­χουν ει­πω­θεί και έ­χουν γρα­φτεί πολ­λά για τη γενο­κτο­νί­α των Αρ­μενί­ων, τα κό­μικ ό­μως που πραγμα­τεύ­ο­νται το συ­γκε­κρι­μέ­νο ζή­τη­μα εί­ναι ε­λά­χι­στα. Στη με­γά­λη βι­βλιο­θή­κη της αρ­μενι­κής θε­μα­το­λο­γί­ας έρ­χεται να προ­στε­θεί με ε­πι­τυ­χί­α ο ι­τα­λός τα­λα­ντού­χος κο­μί­στας, Πά­ολο Κό­σι, το πό­νη­μά του «Με­τζ Γιε­γέρ­ν - Η Με­γά­λη Συμ­φο­ρά» (πρω­τό­τυ­πος τί­τλος: Metz Yeghern, Il grande male). Το εν­δια­φέ­ρον στην πε­ρί­πτω­ση αυ­τή εί­ναι ό­τι έ­νας άν­θρωπος που ου­δε­μί­α σχέ­ση έ­χει με ο­τι­δή­πο­τε αρ­μενι­κό, ε­πι­λέγει να α­σχο­λη­θεί με την πρώ­τη γε­νο­κτο­νί­α του 20ού αιώ­να. Και ε­νώ πρό­κει­ται για έ­να θέ­μα πά­ρα πο­λύ βα­ρύ και συ­νάμα σκλη­ρό, που χρή­ζει ι­διαί­τε­ρου χει­ρι­σμού, ο νε­α­ρός Κό­σι τα κα­τα­φέρνει σε ό­λα τα ε­πί­πε­δα. Πού έ­γκει­ται ό­μως αυ­τή η ε­πι­τυ­χί­α; Θα μπο­ρού­σα­με να πού­με ό­τι η 9η τέ­χνη α­παρ­τί­ζεται α­πό τρί­α χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά: τον γρα­πτό λό­γο με τα κεί­με­να μέσα στα «μπα­λο­νά­κια», το σχέ­διο και το χρώ­μα. Στη βιο­μη­χα­νία των κό­μικ άλ­λω­στε -και κατά κύ­ριο λό­γο στην α­με­ρι­κανι­κή σχο­λή-,εί­ναι σύ­νη­θες δια­φο­ρε­τι­κοί καλλι­τέ­χνες να ει­δι­κεύ­ο­νται σε δια­φο­ρε­τι­κό το­μέ­α. Ο Κό­σι σε αυ­τή την πε­ρί­πτω­ση εί­ναι έ­νας καλ­λι­τέ­χνης 3 σε 1. Τα κά­νει ό­λα μό­νος του: σχέ­διο, χρώ­μα, σε­νά­ριο, και τα κά­νει κα­λά.

 

Η τέ­χνη του Πά­ο­λο Κό­σι


Το σε­νά­ριο εί­ναι α­πλό -χω­ρίς να γί­νε­ται σε κα­νέ­να ση­μεί­ο α­πλο­ϊ­κό- και ταυ­τό­χρο­να α­πο­λύ­τως λει­τουρ­γι­κό. Τρεις πα­ράλ­ληλες ι­στο­ρί­ες α­φη­γού­νται τα ι­στο­ρι­κά γε­γο­νό­τα ε­κεί­νης της ε­πο­χής, συρ­ρά­βο­ντας μυ­θο­πλα­σί­α και πραγ­μα­τικό­τη­τα. Η μια ι­στο­ρί­α α­φη­γεί­ται τη φι­λί­α που χτί­ζε­ται με­τα­ξύ ε­νός α­γα­θού Αρ­μένιου και ε­νός α­νι­διο­τε­λούς Τούρ­κου, πί­σω α­πό τη γραμ­μή της αρ­μενι­κής α­ντί­στα­σης στο Μουσά Νταγ. Πα­ράλ­λη­λα, βλέ­που­με πώς μια νε­α­ρή Αρ­με­νο­πού­λα γλι­τώ­νει α­πό κα­θα­ρή τύ­χη κατά την πο­ρεί­α θα­νά­του προς την έ­ρη­μο, ε­νώ στην τρί­τη ι­στορί­α «πα­ρα­κο­λου­θού­με» σκη­νές α­πό τη ζω­ή του Γερ­μα­νού στρα­τιώ­τη Άρ­μιν Τ. Βέ­γκνερ χά­ρη στον ο­ποί­ο υ­πάρ­χουν και φω­τογρα­φι­κά ντο­κου­μέ­ντα των σφα­γών «που δεν έ­γι­ναν πο­τέ».

Οι ι­στορί­ες αυ­τές ό­μως για ό­σους έ­χουν έ­στω και μι­κρή γνώ­ση του τι συ­νέ­βη το 1915, ί­σως να μην έ­χουν να τους πουν κά­τι και­νούρ­γιο. Ά­ρα θα έ­λε­γε κα­νείς ό­τι δεν υ­πάρ­χει λό­γος να δια­βά­σουν το κό­μικ του Πά­ολο Κό­σι και πό­σο μάλ­λον να το προ­μη­θευ­τούν κιό­λας. Ε λοι­πόν… θα έ­κα­ναν με­γά­λο λά­θος, διό­τι ο Κό­σι δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται μό­νο στην α­πλή ε­ξι­στό­ρη­ση των σφα­γών, αλ­λά δί­νει ό­λη του την τέ­χνη ως έ­νας γνή­σιος συ­νε­χι­στής των Τι­τζιά­νο Σλά­βι, Ντί­νο Μπα­τά­λια και φυ­σι­κά του Ούγκο Πρατ. Άλ­λω­στε α­να­γνω­ρίζει κι ο ί­διος τις ε­πιρρο­ές του και α­πο­τί­ει φό­ρο τι­μής στον Πρατ, σχε­διά­ζο­ντας το ναυ­τι­κό λα­θρέμπο­ρο της ι­στο­ρί­ας του ως μια α­στεί­α και χα­ρι­τω­μέ­νη εκ­δο­χή του Κόρτο Μαλ­τέ­ζε. Ξε­περ­νά­ει δε τα ό­ρια της 9η τέ­χνης και α­ντλεί έ­μπνευ­ση α­πό πί­να­κες του Γκό­για και του Πι­κάσ­ο, αλ­λά και γε­νι­κό­τε­ρα α­πό το κίνη­μα των ο­ριε­ντα­λι­στών ζω­γρά­φων της Δύ­σης -με την ι­διαί­τε­ρη μα­τιά που εί­χαν για τον πο­λι­τι­σμό της Ανα­το­λής.

 

Άν­θρω­ποι και οι υ­πάν­θρω­ποι


«Η Με­γά­λη Συμ­φο­ρά» εί­ναι έ­να βαθιά ου­μα­νιστι­κό κό­μικ, που δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται α­πο­κλει­στι­κά στη γε­νο­κτο­νί­α των Αρ­με­νί­ων. Βά­ζει στο μι­κρο­σκό­πιο τον άν­θρω­πο που α­πό τη μί­α εί­ναι ι­κα­νός να α­γα­πή­σει, να ο­νει­ρευ­τεί, να συ­ναι­σθαν­θεί και να δεί­ξει αλ­τρου­ι­σμό και αλ­λη­λεγ­γύ­η, και από την άλ­λη να κα­τα­στρέ­ψει, να δο­λο­φο­νή­σει, να βα­σα­νί­σει και να εκ­με­ταλ­λευ­τεί το συ­νάν­θρω­πό του πλή­ρως ευ­νου­χι­σμέ­νος από τα συ­ναι­σθή­μα­τά του. Ε­πι­πρό­σθε­τα, πρό­κει­ται για έ­να σύγ­χρο­νο κό­μικ που βαδί­ζει στον μο­νο­πά­τι που χά­ρα­ξαν ο Αρ­τ Σπί­γκελ­μαν και ο Τζό­ε Σάκ­κο. Ο πρώ­τος με το χι­λιο­βρα­βευμέ­νο του κό­μικ «MAUS» που α­να­φέ­ρε­ται στο ε­βρα­ϊ­κό ο­λο­καύ­τω­μα και ο δεύ­τε­ρος με το α­ρι­στουρ­γη­μα­τι­κό του ει­κο­νο­γρά­φη­μα «Πα­λαιστί­νη». «Η Με­γά­λη Συμ­φο­ρά» εί­ναι έ­νας συν­δυα­σμός των δύ­ο προ­α­να­φερθέ­ντων κό­μικ. Διό­τι ό­πως και το «MAUS», α­να­φέ­ρε­ται σε ι­στο­ρι­κά γε­γο­νότα, πα­ντρεύ­ο­ντάς τα με στοι­χεί­α μυ­θο­πλα­σί­ας. Κα­τ’ α­ντι­στοι­χί­α η «Πα­λαιστί­νη» έχει σκο­πό να φέ­ρει στην ε­πι­φά­νεια έ­να ζή­τη­μα που δεν το γνωρί­ζουν δυ­στυ­χώς ό­λοι και το ο­ποί­ο έ­νας κα­λο­στη­μέ­νος μη­χα­νι­σμός προ­πα­γάν­δας προ­σπα­θεί συ­στη­μα­τι­κά να το κου­κου­λώ­σει - με τη συν­δρο­μή του υ­πο­κρι­τι­κού «στρα­βι­σμού» της διε­θνούς πο­λι­τι­κής ε­λίτ.

Ο Πά­ο­λο Κό­σι αξιοποιώντας το τα­λέ­ντο του και την τέ­χνη του, κα­τα­φέρ­νει να υ­περ­κε­ρά­σει το τεί­χος της λή­θης που προ­σπα­θούν να υψώσουν σχε­δόν έ­ναν αιώ­να τώ­ρα οι τουρ­κι­κές κυβερ­νή­σεις, και με τα με­λά­νια του α­πο­τυ­πώ­νει για άλ­λη μια φο­ρά τα ντο­κου­μέ­ντα της θη­ριω­δί­ας των θυ­τών της γε­νο­κτο­νί­ας των Aρμε­νί­ων - εί­ναι άλ­λω­στε χα­ρα­κτηρι­στι­κές οι ζω­γρα­φι­σμέ­νες εκ­δο­χές των φω­το­γρα­φιών που συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νει στις σε­λί­δες της η «Με­γά­λη Συμ­φο­ρά». Πα­ράλ­λη­λα προ­σπα­θώ­ντας να δεί­ξει τη συ­ναι­σθη­μα­τι­κή «γύ­μνια» των δο­λο­φό­νων, τους σκι­τσά­ρει σε στυλ καρι­κα­τού­ρας, ε­πι­θυ­μώ­ντας, ό­πως λέει και ο ί­διος, «ο ανα­γνώ­στης να δει την “α­να­πη­ρί­α” αυ­τών των ψυ­χών». Το κό­μικ του κλείνει με μια σκη­νή που ε­κτυ­λίσ­σεται στο μνη­μεί­ο της γε­νο­κτο­νί­ας των Αρ­με­νί­ων στο E­ρε­βάν που για τον Κόσι συμ­βο­λί­ζει την α­να­γέν­νη­ση και την ελ­πί­δα για έ­να κα­λύ­τε­ρο μέλ­λον… για μια ει­ρή­νη.

 

Πάολο Κόσι


Ο Πά­ο­λο Κό­σι γεν­νή­θη­κε στο Πορ­ντε­νό­νε το 1980. Μα­θή­τευ­σε την τέ­χνη των κό­μικ δί­πλα στους δα­σκά­λους Davide Toffolo, Giorgio Cavazzano και Romeo Toffanetti. Το 2002 κέρ­δι­σε το πρώ­το βρα­βεί­ο του δια­γω­νι­σμού Jacovitti και χά­ρη σε αυ­τό έγι­νε δε­κτός με υ­πο­τρο­φί­α στη σχο­λή κό­μικ του Μι­λά­νο. Την ί­δια χρο­νιά δη­μο­σί­ευ­σε και το πρώ­το του κό­μικ με τί­τλο «Κο­ρό­να, ο άν­θρωπος του δά­σους» (Corona - L’Uomo del Bosco di Erto). Το πιο ε­πι­τυ­χημένο του κό­μικ ως τώ­ρα εί­ναι «Η Με­γά­λη Συμ­φο­ρά» που έ­χει με­τα­φρα­στεί σε περισσότερες α­πό 5 γλώσ­σες με­τα­ξύ αυ­τών και η ελ­λη­νι­κή. Ε­πί­σης, έ­χει φι­λο­τε­χνή­σει έ­να α­κό­μη κό­μικ με αρ­με­νι­κή θε­μα­το­λο­γί­α με τί­τλο «Α­ρα­ράτ - Το βου­νό του μυ­στη­ρί­ου». Εί­ναι μό­νι­μος συ­νερ­γά­της του περιο­δι­κού ALP ό­που δη­μο­σιεύ­ει κό­μικ στρι­πά­κια σε σε­νά­ρια του Andrea Gobetti. Ζει και ερ­γά­ζε­ται στην κα­τα­πρά­σι­νη περιο­χή της Βαλ­τσε­λί­να, στο Φρί­ου­λι.

 



Share
 

Για να εξασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του ιστότοπου, μερικές φορές τοποθετούμε μικρά αρχεία δεδομένων στον υπολογιστή σας, τα λεγόμενα «cookies». Οι περισσότεροι μεγάλοι ιστότοποι κάνουν το ίδιο. Περισσότερα...

"Δέχομαι"


ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ


διαφήμιση στο αρμενικά

armenian community

Online Επισκέπτες

Έχουμε 15 επισκέπτες συνδεδεμένους