Φρίντγιοφ Νάνσεν Εκτύπωση E-mail

 

Κρικόρ Μιχικιάν


Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2011


150 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ

 


Το έργο ενός μεγάλου ανθρωπιστή


Γεννη­μέ­νος το 1861, ο Νορ­βη­γός Φρί­ντγιοφ Νάν­σεν ή­ταν ε­πι­στή­μο­νας, δι­πλω­μά­της, πο­λι­τι­κή προσω­πι­κό­τη­τα και αν­θρω­πι­στής. Ό­ντας φι­λο­μα­θής, πρώ­τευ­σε στον το­μέ­α των ε­φαρ­μο­σμένων ε­πι­στη­μών (ζω­ο­λο­γί­α, θα­λάσ­σια βιο­λο­γί­α, ω­κε­α­νο­γρα­φί­α, γε­ω­λο­γί­α, αν­θρω­πο­λο­γί­α και κοι­νω­νιο­λο­γί­α), ω­στό­σο έ­γι­νε ευ­ρύ­τε­ρα γνω­στός, χάρη στο πρω­το­πό­ρο έρ­γο του για τους πρό­σφυ­γες. 

Με­τά το τέ­λος του Πρώ­του Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου, το 1920 η Κοι­νω­νί­α των Ε­θνών ζή­τη­σε α­πό τον Νάν­σεν να ορ­γα­νώσει τον ε­πα­να­πα­τρι­σμό πε­ρί­που 450.000 αιχ­μα­λώ­των πο­λέ­μου. Ο ίδιος το πέ­τυ­χε, ε­ξα­σφα­λί­ζο­ντας τη στή­ρι­ξη κυ­βερ­νή­σε­ων και ε­θε­λοντι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων. Ως χα­ρι­σμα­τι­κός η­γέ­της, διο­ρί­στη­κε πρώ­τος Ύ­πα­τος Αρ­μο­στής για τους Πρό­σφυ­γες το 1921, έ­να αξί­ω­μα που δη­μιουρ­γή­θη­κε ει­δι­κά α­πό την Κοι­νω­νί­α των Ε­θνών. Α­μέ­σως, α­νέ­λα­βε να βο­η­θή­σει ε­κα­το­ντά­δες χι­λιά­δες πρό­σφυ­γες να ε­πιβιώ­σουν, να α­πο­κτή­σουν νό­μι­μο κα­θε­στώς και να γί­νουν οι­κο­νο­μι­κά α­νε­ξάρ­τη­τοι. Ε­πί­σης, δη­μιούρ­γη­σε το «διαβα­τή­ριο Νάν­σεν» για τους α­νι­θα­γε­νείς πρό­σφυ­γες που εί­χε υ­πό την προ­στασί­α του, το ο­ποί­ο στη συ­νέ­χεια ε­πι­κυ­ρώ­θη­κε α­πό 52 χώ­ρες.

Πα­ράλ­λη­λα, η Διε­θνής Ε­πι­τρο­πή του Ε­ρυ­θρού Σταυ­ρού και έ­νας α­ριθ­μός κυ­βερ­νή­σε­ων ζή­τη­σαν α­πό τον Νάν­σεν να ορ­γα­νώ­σει έ­να πρό­γραμ­μα πε­ρί­θαλ­ψης για τα ε­κα­τομ­μύ­ρια θύ­μα­τα τoυ Ρω­σι­κού Λι­μού το 1921-1922.

Με­τά τη Μι­κρα­σια­τι­κή Κα­τα­στρο­φή, ο Νάν­σεν τα­ξί­δε­ψε στην Κων­σταντι­νού­πο­λη για να δια­πραγ­μα­τευ­τεί την ε­πα­νε­γκα­τά­στα­ση ε­κα­το­ντά­δων χι­λιά­δων προσφύ­γων, που εί­χαν διω­χθεί α­πό την Τουρ­κί­α. Το φτω­χό ελ­λη­νι­κό κρά­τος α­δυ­να­τού­σε να υ­πο­δε­χθεί πλη­θώ­ρα προ­σφύ­γων και έ­τσι ο Νάν­σεν ε­πι­νό­η­σε έ­να σύ­στη­μα α­νταλ­λα­γής πλη­θυ­σμών. Πα­ρά τις ό­ποιες δια­φω­νί­ες, το σχέ­διο στέ­φθη­κε με ε­πι­τυ­χί­α. Το Νο­έμ­βριο του 1922, ε­νώ συμ­με­τεί­χε στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που ο­δή­γη­σαν στη Συν­θή­κη της Λω­ζά­νης, ο Νάν­σεν πλη­ρο­φο­ρή­θη­κε ό­τι του εί­χε α­πο­νε­μη­θεί το Νό­μπελ Ει­ρή­νης. Ως γνή­σιος αν­θρω­πι­στής, δώρισε το χρη­μα­τι­κό έ­πα­θλο στις διε­θνείς προ­σπά­θειες αρω­γής.

Το 1925, η Κοι­νω­νί­α των Ε­θνών του α­νέθε­σε τη με­λέ­τη του ζη­τή­μα­τος της με­τα­κί­νη­σης των αρ­με­νί­ων προ­σφύ­γων, των θυ­μά­των της Γε­νο­κτο­νί­ας των Αρμε­νί­ων α­πό την Τουρ­κί­α, για το ο­ποί­ο συ­γκλή­θη­κε ει­δι­κή επι­τρο­πή με ε­πικε­φα­λής τον ί­διο. Το 1925 ε­πι­σκέ­φτη­κε για πρώτη φο­ρά την Αρ­με­νί­α, για να διε­ρευ­νή­σει α­πό κοντά τις δυ­να­τό­τη­τες υ­λο­ποί­η­σης ε­νός προ­γράμ­μα­τος τε­χνη­τής άρ­δευ­σης μιας πε­ριο­χής με έ­κτα­ση 360 τε­τρα­γω­νι­κά χι­λιόμε­τρα, ό­που θα μπο­ρού­σαν να ε­γκα­τα­στα­θούν πε­ρί τις 15.000 αρμε­νί­ων προ­σφύ­γων. Ε­πι­στρέ­φο­ντας στην Ευ­ρώ­πη, α­να­κοί­νω­σε στην Κοι­νω­νί­α των Ε­θνών ό­τι «το μό­νο μέ­ρος που μπο­ρεί να μετα­κι­νη­θούν οι αρμέ­νιοι πρό­σφυ­γες εί­ναι η Σο­βιε­τι­κή Αρ­μενί­α».

Το σχέ­διο αυ­τό τε­λι­κά α­πέ­τυ­χε, λό­γω έλ­λει­ψης οι­κονο­μι­κών πό­ρων. Πα­ρά την α­πο­τυ­χί­α ό­μως, η φή­μη του με­τα­ξύ των Αρ­μενί­ων πα­ρα­μέ­νει σε υ­ψη­λά ε­πί­πε­δα.

Η προ­σπά­θειά του να ε­γκα­τα­στή­σει με­ρι­κές δε­κά­δες χι­λιά­δων Αρ­με­νί­ων στη Συ­ρί­α στέφθη­κε με ε­πι­τυ­χί­α, ε­νώ ο ί­διος συ­νε­χί­ζει τις προσπά­θειες για την εύ­ρε­ση λύ­σης και πα­ρο­χή φροντί­δας προς τους Αρ­με­νί­ους μέ­χρι και το 1930 όπου α­πε­βί­ω­σε. Η ε­πί­σκε­ψή του στην Αρ­με­νί­α, πε­ριγρά­φε­ται στο βι­βλί­ο του «Η Αρ­με­νί­α και η Μέ­ση Α­να­το­λή».

Επιδιώ­κο­ντας να προ­ω­θή­σει το ευ­ρύ­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον για το προ­σφυ­γι­κό ζή­τη­μα και να κρα­τή­σει ζω­ντα­νό το αν­θρω­πι­στι­κό πνεύ­μα του Νάν­σεν, ο πρώ­τος Ύ­πα­τος Αρ­μο­στής του Ο­Η­Ε για τους πρό­σφυ­γες, Γκέ­ρι­ντ Βαν Χό­ι­βεν Γκέ­ντχαρ­τ, ί­δρυ­σε το 1954 το Βρα­βεί­ο Προ­σφύ­γων Νάν­σεν το ο­ποί­ο α­πο­νέ­με­ται κά­θε χρό­νο σε έ­να ά­το­μο ή ορ­γα­νι­σμό για το ε­ξαι­ρε­τι­κό έρ­γο του υ­πέρ των προ­σφύ­γων. Σκο­πός του βρα­βεί­ου εί­ναι να ε­πι­στή­σει την προ­σο­χή στις δο­κι­μα­σί­ες που α­ντι­με­τω­πί­ζουν οι πρό­σφυ­γες και να εν­θαρ­ρύνει τη διε­θνή βο­ή­θεια και συ­νερ­γα­σί­α για το σκο­πό αυ­τό.

 


Share
 

Για να εξασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του ιστότοπου, μερικές φορές τοποθετούμε μικρά αρχεία δεδομένων στον υπολογιστή σας, τα λεγόμενα «cookies». Οι περισσότεροι μεγάλοι ιστότοποι κάνουν το ίδιο. Περισσότερα...

"Δέχομαι"


ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ


διαφήμιση στο αρμενικά

armenian community

Online Επισκέπτες

Έχουμε 99 επισκέπτες συνδεδεμένους