Η Αρμενική Αποστολική Εκκλησία επιτέλους αναγνωρίστηκε Εκτύπωση

Στις 12 Μαρ­τί­ου 2012 ύ­στε­ρα α­πό εί­κο­σι χρό­νια συ­ζη­τή­σε­ων, δια­δη­λώ­σε­ων και δια­πραγ­ματεύ­σε­ων  η Αρμε­νι­κή Α­πο­στο­λι­κή Εκ­κλη­σί­α κα­τα­χω­ρίστηκε ως νο­μι­κό πρό­σω­πο υ­πα­γό­με­νο στο δη­μό­σιο δί­καιο. Μια α­να­γνώ­ρι­ση, η ο­ποί­α θα μπο­ρού­σε να την βο­η­θή­σει να δια­φυ­λα­χθούν επιτέ­λους οι τό­ποι λα­τρεί­ας α­πό μια κα­τα­στρο­φή η ο­ποί­α γί­νε­ται ό­λο και πε­ρισ­σό­τε­ρο απει­λη­τι­κή.

 

Νουνιά Γεραμιάν

Iανουάριος – Μάρτιος 2013 τεύχος 76

 

Η Τι­φλί­δα, πρω­τεύ­ου­σα της Γεωρ­γί­ας, ό­μορης προς την Αρ­με­νί­α και μό­νης χριστια­νι­κής γει­το­νι­κής χώ­ρας, εί­ναι μί­α με­γαλο­πρε­πής πό­λη, η ο­ποί­α χά­ρη στη γε­ω­γρα­φι­κή της θέση έ­χει - διαμέ­σου των αιώ­νων - παί­ξει κε­ντρι­κό ρό­λο στην πε­ριο­χή. Οι Αρ­μένιοι έ­χουν α­φή­σει ε­κεί τα ί­χνη τους σε ό­λους τους το­μείς της ζω­ής, δημιουργώντας ο­λό­κλη­ρες συ­νοι­κί­ες, οι ο­ποί­ες λο­γί­ζο­νται με­τα­ξύ των ωραιότερων της πό­λε­ως ό­που α­να­πτύ­χθη­κε ο πο­λι­τι­σμός, η ια­τρι­κή και η ε­πι­στή­μη. Σύμ­φω­να με τους ι­στο­ρι­κούς, στο τέ­λος του 19ου και στην αρ­χή του 20ου αιώ­να, ο πλη­θυ­σμός των Αρ­με­νί­ων της Τι­φλί­δας ή­ταν μεγαλύτερος αυτού των Γε­ωρ­για­νών.

Δεν εκ­πλήσ­σει λοι­πόν το γε­γο­νός ό­τι στην πρω­τεύ­ου­σα, ό­πως και στην υ­πό­λοι­πη Γε­ωρ­γί­α, βρί­σκου­με πο­λυά­ριθ­μους τό­πους λα­τρεί­ας των Αρ­με­νί­ων. Ό­μως, αυτή την ε­πο­χή πα­ρα­κο­λου­θού­με την προ­ο­δευ­τι­κή ε­ξα­φά­νι­σή τους.

Η ι­στο­ρί­α θα έ­πρε­πε, χον­δρι­κά, να χω­ρι­στεί σε δύ­ο πε­ριό­δους: η πρώ­τη κα­τά τη διάρ­κεια του κομμου­νι­σμού και η δεύ­τε­ρη με­τά α­πό αυ­τόν. Διαρ­κού­σης της πρώ­της πε­ριό­δου, η θρη­σκεί­α ή­ταν «εξό­ρι­στη» (α­πού­σα) α­πό τη ζω­ή των πολι­τών της σο­βιε­τι­κής ε­νώ­σε­ως και οι τό­ποι λα­τρεί­ας εί­χαν -στην κα­λύ­τερη πε­ρί­πτω­ση- με­τα­τρα­πεί σε πο­λι­τι­στι­κά κέ­ντρα ή α­πλώς κα­τα­στρα­φεί.

Ό­λες οι υ­πάρ­χου­σες θρη­σκεί­ες στη Γε­ωρ­γί­α -αυ­τής της πο­λυε­θνι­κής χώ­ρας- εί­ναι α­ντι­μέ­τω­πες με το ί­διο πρό­βλη­μα: της ε­λευ­θε­ρί­ας α­σκή­σε­ως και προ­φυ­λά­ξε­ως της πνευ­μα­τι­κής και υ­λικής τους κλη­ρονο­μιάς.

Ό­λα άλ­λα­ξαν με την α­νε­ξαρ­τη­σί­α της Γε­ωρ­γί­ας το 1991. Ο πλη­θυ­σμός τό­τε εστρά­φη α­πό­το­μα προς την Ορ­θό­δο­ξη Εκ­κλη­σί­α, εκ­δη­λώ­νο­ντας έ­να πραγ­μα­τι­κό πά­θος για τη θρη­σκεί­α. Εί­ναι α­πο­λύ­τως σύ­νη­θες σή­με­ρα να βλέ­πει κα­νείς στις γε­ωρ­για­νές εκ­κλη­σίες, οχι μόνο άτομα κά­ποιας η­λι­κί­ας, αλ­λά και πο­λλούς νέ­ους. Ε­πί­σης, έ­χει πα­ρα­τη­ρη­θεί, ό­τι ε­δώ η τή­ρη­ση της νη­στεί­ας έ­χει λά­βει έ­ναν σχε­δόν γενι­κό χα­ρα­κτή­ρα.

Εκ­κλη­σί­ες νο­μι­κά Πα­ρά­νο­μες

Με την α­πό­κτη­ση της α­νε­ξαρτη­σί­ας, η υ­πο­χρέ­ω­ση της νο­μο­θε­τι­κής ε­πι­βε­βαιώ­σε­ως της ε­λευ­θε­ρί­ας των θρη­σκειών, ε­τέ­θη κυρί­ως βά­σει των ευ­ρω­πα­ϊ­κών διαρ­θρω­τι­κών με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων. Η Αρ­με­νί­α α­ντα­πο­κρί­θη­κε α­μέ­σως, ψη­φίζο­ντας το 1991 έ­ναν νό­μο για την ε­λευ­θε­ρί­α συ­νει­δή­σε­ως και των θρη­σκευ­τι­κών ορ­γα­νι­σμών, ο ο­ποί­ος ε­πι­τρέ­πει σε όλες τις υ­πάρ­χου­σες θρη­σκεί­ες της χώ­ρας να α­να­γνω­ρι­σθούν ως νο­μι­κά πρόσω­πα. Αυ­τό δεν συ­νέ­βη στη Γε­ωρ­γί­α. Το 2002, μό­νο η γε­ωρ­για­νή ορ­θό­δο­ξη Εκ­κλη­σί­α σύ­νη­ψε μια συμ­φω­νί­α με το κρά­τος που ο­νο­μά­στη­κε κον­κορ­δά­το, η ο­ποί­α της πα­ρεί­χε μια νο­μι­κή υ­πό­στα­ση για να ε­πω­φε­λεί­ται ό­λων των ε­λευ­θε­ριών και των α­πα­ραί­τη­των δι­καιω­μά­των για την ά­σκη­ση της λα­τρεί­ας της πί­στε­ως.

Για να ε­πι­βε­βαιώ­σει την υ­πο­στή­ρι­ξή της, η γε­ωρ­για­νή Εκ­κλη­σί­α δια­πραγ­μα­τεύ­τη­κε προ­ηγου­μέ­νως με τους εκ­προ­σώ­πους των άλ­λων θρη­σκειών και δογ­μά­των της ε­πι­κρά­τειας. Η υ­πό­σχε­ση να ε­πω­φε­λη­θούν ι­σό­τι­μα μέ­σω ε­νός νο­μι­κού κα­τα­στα­τι­κού, α­πο­τε­λού­σε το κλει­δί της ε­πι­στε­γά­σε­ως αυ­τής της συμ­φω­νί­ας. Και ό­μως, στα ε­πό­με­να εν­νέ­α έ­τη, δεν δό­θη­κε κα­μί­α συ­νέ­χεια σ’ αυ­τή την υ­πό­σχε­ση, πα­ρά τις πο­λυά­ριθ­μες δη­μό­σιες συ­ζη­τή­σεις και κρι­τι­κές εκ μέρους ευ­ρωπα­ϊ­κών ορ­γα­νι­σμών.

Ε­κτός της Γε­ωρ­για­νής Ορθο­δό­ξου Εκ­κλη­σί­ας ό­λα τα υ­πό­λοι­πα δόγ­μα­τα και θρη­σκεί­ες (Κα­θο­λι­κοί, Προ­τε­στά­ντες, Απο­στο­λι­κοί, Εβραί­οι, Μου­σουλ­μά­νοι κ.λ.π.) ευ­ρί­σκο­ντο α­πό νο­μι­κής α­πό­ψε­ως στην α­πό­λυ­τη πα­ρα­νο­μί­α . Αυ­τό εί­χε δυ­σά­ρε­στες συ­νέπειες. Οι τό­ποι λα­τρεί­ας ή­ταν ι­διο­κτη­σί­ες του γε­ωρ­για­νού κρά­τους και μπο­ρού­σαν α­νά πά­σα στιγ­μή να με­τα­τρα­πούν ή να κα­τα­στρα­φούν προς ό­φε­λος του «γε­νι­κού συμ­φέ­ρο­ντος». Αυ­τή η κα­τά­στα­ση, α­φο­ρού­σε κυ­ρί­ως την Αρμε­νική Απο­στο­λι­κή Εκ­κλη­σί­α, η ο­ποί­α εί­δε τη φθο­ρά και α­κό­μα την κα­τα­στρο­φή πολ­λών τό­πων λα­τρεί­ας της, ό­πως συ­νέ­βη κυ­ρί­ως στην πε­ρί­πτω­ση της εκ­κλη­σί­ας του Σουρ­π Κε­βόρ­κ (Α­γί­ου Γε­ωρ­γί­ου) στο Μου­γνί, η ο­ποί­α κα­τέρ­ρευ­σε ε­ντε­λώς το 2009 και επίσης αυ­τής του Σουρ­π Νι­σάν ό­που έ­πε­σε μια κο­λό­να της λόγω πυρ­κα­γιάς τον πε­ρα­σμέ­νο Ια­νουά­ριο. Και οι δύ­ο βρί­σκονται στο κέ­ντρο της Τι­φλί­δας και οι κατα­στρο­φές αυ­τές έ­γι­ναν κα­τά τη διάρ­κεια των με­γά­λων έρ­γων α­να­νέ­ω­σης της γεωρ­για­νής πρω­τεύου­σας των τε­λευ­ταί­ων ετών.

Η απου­σί­α νο­μι­κής υ­πο­στά­σε­ως, ε­μπόδι­ζε την ε­πισκο­πή της Αρμε­νι­κής Απο­στο­λι­κής Εκ­κλη­σί­ας της Γε­ωρ­γί­ας να λά­βει ο­ποιο­δή­πο­τε μέ­τρο και οι γε­ωρ­για­νές αρ­χές ου­δέ­πο­τε εκ­δή­λωσαν το πα­ρα­μι­κρό εν­δια­φέ­ρον για τη διά­σωση των ι­στο­ρι­κών μνη­μεί­ων.

Οι Δια­δη­λώ­σεις

Ο νό­μος ο ο­ποί­ος α­να­γνώρι­σε σε ό­λες τις άλ­λες θρη­σκεί­ες και τα δόγ­μα­τα, πέ­ραν της ορ­θο­δό­ξου Γε­ωρ­για­νής Εκκλη­σί­ας, το δικαί­ω­μα να κα­τα­χω­ρι­στούν σύμ­φω­να με τους κα­νό­νες του δη­μο­σί­ου δι­καί­ου, τε­λι­κώς ψη­φί­σθη­κε το κα­λο­καί­ρι του 2011. Αυ­τό το γε­γο­νός συ­νέ­πε­σε με την ε­πί­σκε­ψη του Κα­θο­λι­κού Καρε­κίν Β΄ στη Γε­ωρ­γί­α, η ο­ποί­α πα­ρερ­μη­νεύ­τη­κε α­πό την κοι­νω­νί­α της και α­ντέ­δρα­σε α­μέ­σως με πο­λυά­ριθ­μες διαδη­λώ­σεις στις ο­ποί­ες συμ­με­τεί­χαν και οι γε­ωρ­για­νοί ιε­ρείς.

Ό­μως, α­κό­μη και ε­άν ο πρό­σφα­τα ψη­φισθείς νό­μος α­φο­ρού­σε ό­πως ε­λέ­χθη ό­λες τις θρη­σκεί­ες και τα δόγ­μα­τα, ή­ταν προ­φανές ό­τι οι δια­δη­λώ­σεις οι ο­ποί­ες α­κο­λού­θησαν, έ­λα­βαν έ­ναν α­ντι-αρ­με­νι­κό χαρα­κτή­ρα. Στό­χευαν ρη­τά κα­τά της πα­ρα­χω­ρή­σε­ως υ­πο­στά­σε­ως στην αρ­με­νι­κή Εκ­κλη­σί­α ε­πι­κα­λού­με­νοι ό­τι αυ­τό θα α­πο­τε­λού­σε «το τέ­λος της ορ­θο­δό­ξου Γε­ωρ­για­νής Εκ­κλη­σί­ας».

Για να η­ρε­μή­σουν λοι­πόν τα πνεύ­μα­τα, οι αρ­χές της Γε­ωρ­γί­ας προ­ώ­θη­σαν την ιδέ­α ό­τι ο εν λό­γω νό­μος υ­ιο­θε­τή­θη­κε βια­στι­κά χω­ρίς πραγ­ματι­κή προ­ε­τοι­μα­σί­α, ού­τε συ­ζή­τη­ση. Μια το­πο­θέ­τηση α­πα­ρά­δε­κτη κα­θώς προ­η­γή­θη­καν… 20 χρό­νια προ­ε­τοι­μα­σί­ας. Η δυ­σα­ρέ­σκεια ή­ταν τέ­τοια, ώστε ό­λες οι υ­πάρ­χου­σες μειο­νο­τι­κές θρη­σκεί­ες άρ­χι­σαν να αι­σθά­νο­νται α­πει­λού­με­νες. Η κυβέρ­νη­ση, υ­πο­λο­γί­ζο­ντας τις πι­θα­νές συ­νέ­πειες, ό­ρι­σε τέσ­σε­ρις ει­δι­κές ε­πι­τρο­πές για να συ­ζη­τή­σουν με τους εκ­προσώ­πους της Γε­ωργια­νής Εκ­κλη­σί­ας τις δια­φο­ρε­τι­κές πτυχές του νό­μου, προ­κει­μέ­νου να ε­πι­τευ­χθεί μια συ­ναί­νε­ση.

O νό­μος της 12ης Μαρ­τί­ου 2012

Με­τά α­πό μή­νες α­βε­βαιό­τη­τας και μυ­στι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων ο α­να­με­νό­με­νος νόμος δη­μο­σιεύ­θη­κε στις 12 Μαρ­τί­ου 2012 με την κατα­γρα­φή της Αρμε­νι­κής Απο­στο­λικής Εκ­κλη­σί­ας ως νο­μι­κό πρό­σω­πο δη­μο­σί­ου δι­καί­ου. Ο δρό­μος εί­χε α­νοί­ξει και σε άλ­λα δόγ­μα­τα για την α­πό­κτη­ση μιας κα­θα­ρά νο­μι­κής υ­πο­στά­σε­ως. Το νέ­ο νο­μι­κό κα­θε­στώς της Αρ­με­νι­κής Απο­στολι­κής Εκ­κλη­σί­ας έ­φθα­σε στην κα­τάλ­λη­λη στιγ­μή διό­τι δεν α­φο­ρά μό­νο τη δια­φύλα­ξη των τό­πων λα­τρεί­ας.

Αλ­λα­γή Ε­πι­θέ­των

Σή­με­ρα, πα­ρά την πα­ρου­σί­α πολυά­ριθ­μων αρ­με­νι­κών συλ­λό­γων, η Εκ­κλη­σί­α εί­ναι αυ­τή η ο­ποί­α συ­γκε­ντρώ­νει στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα τους Αρ­με­νί­ους της Γε­ωρ­γί­ας. Αυ­τό, α­ναμ­φί­βο­λα ο­φεί­λε­ται στη γε­νι­κή κα­τά­στα­ση, ό­που η αλ­λα­γή των ε­πι­θέ­των των αρ­με­νι­κών οι­κο­γενειών προ­κει­μέ­νου να εί­ναι α­ρε­στά στα αυ­τιά των γε­ωρ­για­νών ε­ξα­κο­λου­θεί να εί­ναι μια ι­σχυ­ρή τά­ση της κοι­νό­τη­τος, διευκο­λύ­νο­ντας την α­φο­μοί­ω­ση κυ­ρί­ως στην πρω­τεύ­ουσα. «Ό­σοι δεν ε­πι­θυ­μούν να αλ­λάξουν το ε­πί­θε­τό τους γνω­ρί­ζουν ό­τι η εκ­κλη­σί­α εί­ναι η μό­νη τους πυξί­δα και γί­νο­νται τα­κτι­κοί ε­νο­ρί­τες» ε­πι­βε­βαιώ­νει ο πα­τέ­ρας Να­ρέ­κ Κου­τσιάν ο ο­ποί­ος ιε­ρουρ­γεί στον Ά­γιο Γε­ώρ­γιο, μια ση­μα­ντι­κή αρ­με­νι­κή εκ­κλη­σί­α που βρί­σκε­ται στην πα­λιά πό­λη της Τι­φλίδας. «Ό­λο και πε­ρισ­σό­τερο οι άν­θρω­ποι έρ­χο­νται στην εκ­κλη­σί­α –ό­χι μό­νο για να προ­σευ­χη­θούν- αλ­λά επί­σης ως τό­πο συ­να­θροί­σε­ως ο ο­ποί­ος κα­θο­δηγεί ό­λους τους Αρ­με­νί­ους της Τι­φλί­δας». Σή­με­ρα, στην πρω­τεύ­ου­σα, πέ­ντε αρ­με­νι­κές εκ­κλη­σί­ες δέ­χο­νται τους πι­στούς τους και υ­πάρ­χουν σχε­δόν σα­ρά­ντα στην υ­πό­λοι­πη χώ­ρα όπου οι κληρικοί ιε­ρουρ­γούν σε σταθερή βάση ή περιστασιακά.

Ευ­ρι­σκό­με­νο στην πα­ρα­δο­σια­κή αρ­με­νι­κή συνοι­κί­α του Αλ­βα­μπάρ της Τι­φλί­δας, έ­να νη­πιαγω­γεί­ο προ­σηρ­τη­μέ­νο στο Κα­θο­λι­κά­το του Α­γί­ου Ε­τσμιατζίν προ­ε­τοι­μά­ζει τα παι­διά στη δι­δα­σκα­λί­α της αρ­με­νι­κής γλώσ­σας. Έ­να άλ­λο ο­δυ­νη­ρό πρό­βλη­μα της κοι­νό­τητος εί­ναι το ε­ξής: Στην πρω­τεύ­ου­σα της Γε­ωρ­γί­ας, δεν υ­πάρ­χει πα­ρά μό­νο έ­να α­μι­γώς αρ­με­νι­κό σχο­λεί­ο.Τα υ­πό­λοι­πα εί­ναι ι­δρύμα­τα τα ο­ποί­α ε­ξα­σφα­λί­ζουν τη δι­δα­σκα­λί­α της αρ­με­νι­κής γλώσ­σας στα κρατικά σχο­λεί­α. Ό­λα τα άλλα έ­χουν κλεί­σει ελ­λεί­ψει μα­θη­τών.

Ό­πως και στα χρό­νια του κομ­μου­νι­σμού, οι Αρ­μέ­νιοι της Τι­φλί­δας δι­δά­σκο­νται τη ρω­σι­κή, η ο­ποί­α εξ ό­σων γνω­ρί­ζουμε δεν τους ε­ξα­σφα­λί­ζει έ­να λα­μπρό μέλ­λον στη Γε­ωρ­γί­α.

Σή­με­ρα, οι Αρ­μέ­νιοι σπα­νί­ως κά­νουν α­νώ­τε­ρες σπου­δές. Υ­ποδη­μα­το­ποιοί, ο­δη­γοί τα­ξί, κο­σμη­μα­το­πώ­λες - κο­σμη­μα­το­ποιοί, αυ­τά εί­ναι τα πλέ­ον συ­νή­θη ε­παγ­γέλ­μα­τα των Αρ­με­νί­ων. Ο πνευ­ματι­κός κό­σμος -η δια­νό­η­ση- ο ο­ποί­ος ή­ταν η δό­ξα της αρ­με­νι­κής κοι­νό­τη­τας της Γε­ωρ­γί­ας, δεν εί­ναι πλέ­ον πα­ρά μια μα­κρι­νή α­νά­μνη­ση.

Εν­σω­μά­τω­ση δί­χως Α­φο­μοί­ω­ση

Το γε­γο­νός του να έ­χει κα­νείς γεν­νη­θεί και με­γα­λώ­σει στη Γε­ωρ­γί­α ε­δώ και πολ­λές γε­νε­ές δεν τον απαλ­λάσ­σει α­πό το αί­σθη­μα του «ε­πι­σκέ­πτου», του «φι­λο­ξε­νού­με­νου» στην ί­δια του τη χώρα, έ­να αί­σθη­μα ε­νός α­ό­ρα­του φορ­τί­ου μιας ε­πι­κρεμ­μά­με­νης «δα­μο­κλεί­ου σπά­θης» στα κε­φά­λια των αλ­λο­ε­θνών.

Μια ε­μπει­ρί­α α­να­με­μειγ­μέ­νη α­πό υ­πο­κει­με­νικά και α­ντι­κει­με­νι­κά στοι­χεί­α η ο­ποί­α δημιουργεί σω­ρεί­α προ­βλη­μά­των κυ­ρί­ως στους νέ­ους.

Να εν­σω­μα­τω­θείς χω­ρίς να α­φο­μοιω­θείς!

Αυ­τό εί­ναι σή­μερα το στοί­χη­μα των γε­ωρ­για­νών πο­λι­τών αρ­με­νι­κής κα­τα­γω­γής.

Το νέ­ο κα­θε­στώς της αρ­με­νι­κής Εκ­κλη­σί­ας ο­φεί­λει να τους βο­η­θή­σει ώ­στε να νιώ­σουν πιο βέ­βαιοι για τους ε­αυ­τούς τους.