«Πράσινες» δράσεις για την Αρμενία Εκτύπωση E-mail

Άνι Ντεοκμετζιάν

Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2012 τεύχος 74


Τα τε­λευ­ταί­α χρό­νια η Αρ­με­νία ε­πι­χει­ρεί να ορ­θο­πο­δή­σει σε ε­πί­πε­δο οι­κο­νο­μί­ας και υ­πο­δο­μών, προ­σελ­κύ­ο­ντας μά­λι­στα ε­πεν­δύ­σεις α­πό Αρ­μέ­νιους της δια­σποράς και ό­χι μό­νο που έ­χουν ως στό­χο την ά­νο­δο του το­μέ­α του του­ρι­σμού. Συ­χνά ω­στό­σο, οι Αρ­χές παίρ­νουν πρωτο­βου­λί­ες και προ­βαί­νουν σε πρό­χει­ρες λύ­σεις, χω­ρίς να έ­χει προ­η­γη­θεί ο α­παι­τού­μενος σχε­δια­σμός, με α­πο­τέ­λε­σμα να κιν­δυ­νεύ­ει το πε­ρι­βάλ­λον αλ­λά και οι ί­διοι οι πο­λί­τες. Πλέ­ον, δρα­στή­ρια κι­νή­μα­τα πο­λι­τών και ορ­γα­νώ­σεις ε­νώ­νουν τις δυ­νά­μεις τους και οι φωνές τους έ­χουν γί­νει «α­σπί­δα» κοι­νω­νι­κής και οι­κο­λο­γι­κής προ­στα­σί­ας.

 

 

Πο­λύ συ­χνά, οι δια­φη­μί­σεις για την προ­σέλ­κυ­ση του­ρι­στών συνο­δεύ­ο­νται α­πό φρά­σεις ό­πως: «Μια χώ­ρα με ι­διαί­τε­ρο φυ­σι­κό πλού­το και ο­μορ­φιά», «Ά­γρια», «Παρ­θέ­να», «Πα­νέ­μορ­φη». Η ανά­γκη ε­ξεύ­ρε­σης πό­ρων για την α­νά­πτυ­ξη της χώ­ρας εί­ναι με­γά­λη και στα πλαίσια της ε­λεύ­θε­ρης οι­κο­νο­μί­ας η πο­λι­τεί­α πή­ρε ο­ρι­σμέ­νες πρω­το­βου­λίες για την εκ­με­τάλ­λευ­ση των φυ­σι­κών πό­ρων, οι ο­ποί­ες ή­ταν πρό­χει­ρα σχε­δια­σμέ­νες, χω­ρίς δο­μή και χω­ρίς να προ­βλε­φθούν μέ­τρα για την προ­στα­σί­α του πε­ρι­βάλ­λο­ντος αλ­λά ούτε και των κα­τοί­κων.

Η βί­αι­η εκ­με­τάλ­λευ­ση του φυ­σι­κού πλού­του ο­δή­γη­σε πολ­λές αρ­με­νι­κές α­κτι­βι­στι­κές, οι­κο­λο­γι­κές αλ­λά και πο­δη­λα­τι­κές ορ­γανώ­σεις να δια­μαρ­τυ­ρη­θούν, ε­νώ αι­τή­μα­τα που συ­χνά πε­ρι­γρά­φο­νται μέ­σα α­πό τα συν­θήμα­τά τους: «Σώ­στε το Τε­γούτ», «Προ­στα­σί­α των κα­ταρ­ρα­κτών του Τρτσκάν», «Σώ­στε το Σιου­νίκ», «Ε­λεύ­θε­ρη, Πρά­σινη Αρ­με­νί­α».

Πολ­λοί θα α­να­ρω­τιέ­στε: υ­πάρ­χουν α­κτι­βι­στι­κές ορ­γα­νώ­σεις στην Αρ­με­νί­α; Υ­πάρ­χουν και μά­λι­στα πα­ρεμ­βαί­νουν δυ­να­μι­κά με τη συμ­με­το­χή πολ­λών ε­νερ­γών πο­λι­τών. Άλ­λω­στε, πα­ράλ­λη­λα με την οι­κο­νο­μι­κή α­νά­πτυ­ξη ε­πι­τυγ­χά­νε­ται και ο εκ­δη­μο­κρα­τι­σμός της χώ­ρας γι’ αυ­τό και πλέ­ον αυ­τές οι φω­νές «α­κού­γο­νται» πιο δυ­να­τά.

Πολ­λές ορ­γανώ­σεις, με­τα­ξύ των ο­ποί­ων και οι «Γκαζ­μα­γκερ­μπβε­τσέκ!» (Ορ­γανω­θεί­τε), «Προ­στα­σί­α του Τε­γούτ», «Χε­τζα­νίβ» (πο­δή­λα­το) κι­νη­το­ποιού­νται για την προ­στα­σί­α του αρ­με­νι­κού οι­κο­συστή­μα­τος και τη βελ­τί­ω­ση της ποιό­τη­τας δια­βί­ω­σης των κα­τοί­κων, σε­βό­με­νες το πε­ρι­βάλ­λον αλ­λά και τα αν­θρώ­πι­να δικαιώ­μα­τα. Μέ­χρι τώ­ρα μά­λι­στα έ­χουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει πολ­λές δρά­σεις, πολ­λές α­πό τις ο­ποί­ες στέ­φθη­καν με ε­πι­τυ­χί­α.

 

Το δά­σος του Τε­γούτ


Το Νο­έμ­βριο του 2007 η κυ­βέρ­νη­ση της Δη­μο­κρα­τί­ας της Αρ­μενί­ας ε­νέ­κρι­νε τη λει­τουρ­γί­α ο­ρυ­χεί­ου χαλ­κού και μό­λυ­βδου για λο­γα­ρια­σμό της ε­ται­ρεί­ας Αρ­με­νι­κού Προ­γράμ­μα­τος Χαλ­κού, την πλειο­ψη­φί­α των με­το­χών της ο­ποί­ας κατέ­χει η Vallex F.M. Έ­τσι, εγκρί­θη­κε ά­δεια 25ά­χρο­νης εκ­με­τάλ­λευ­σης του αρ­χαί­ου δά­σους του Τε­γούτ, για την ε­ξα­γω­γή με­ταλ­λεύ­μα­τος χαλ­κού.

Με μια πρώ­τη μα­τιά αυ­τό φαί­νε­ται ι­δα­νι­κή πρω­το­βου­λί­α τό­σο για την α­ξιο­ποί­η­ση των φυ­σι­κών πό­ρων της χώ­ρας, ό­σο και για τη δη­μιουρ­γί­α νέ­ων θέσε­ων ερ­γα­σί­ας. Το πα­ρα­πά­νω μά­λι­στα θα εί­χε πράγ­μα­τι θε­τι­κή έκ­βα­ση, ε­φό­σον ο σχε­δια­σμός που εί­χε προ­η­γη­θεί δεν ήταν πρό­χει­ρος και μο­νο­διά­στα­τος.

Α­να­λυ­τι­κό­τε­ρα, η συμ­φω­νί­α προ­βλέ­πει τη με­τα­τρο­πή μιας δα­σι­κής έ­κτα­σης 1500 ε­κτα­ρί­ων (πε­ρί­που 650 γή­πε­δα πο­δο­σφαίρου) σε ορυ­χεί­ο. Συ­νε­πώς, το δά­σος ή θα ε­ξα­φα­νι­στεί ή θα μο­λυν­θεί πα­ντε­λώς το ί­διο αλ­λά και τα γύ­ρω πο­τά­μια, τα σπά­νια εί­δη ζώ­ων, τα υ­πό­γεια ρεύ­μα­τα ό­πως και τον α­έ­ρα. Με δε­δο­μέ­να τα πα­ρα­πά­νω, το Τε­γούτ κιν­δυ­νεύ­ει να γί­νει η μεγα­λύ­τε­ρη το­ξι­κή λε­κά­νη του Καυ­κάσου.

Α­πό το 1998 έ­ως και σή­με­ρα, η Αρ­μενί­α έ­χει χά­σει πε­ρί­που το 6 με 7% των δα­σών της. Το Τε­γούτ φι­λο­ξε­νεί 200 εί­δη φυτών και πολ­λά εί­δη ζώ­ων, με­τα­ξύ αυ­τών και ο­ρι­σμέ­να σπά­νια, που α­πει­λού­νται με ε­ξα­φά­νι­ση.

Το ο­ρυ­χεί­ο προ­βλέ­πε­ται ό­τι θα πα­ράγει 500 εκα­τομ­μύ­ρια τό­νους το­ξι­κών α­πο­βλή­των, ε­πη­ρε­ά­ζο­ντας αρ­νη­τι­κά την υ­γεί­α των κα­τοί­κων των γει­το­νι­κών χω­ριών. Πα­ράλ­λη­λα, ιστο­ρι­κά και πο­λι­τι­σμι­κά α­ξιο­θέ­α­τα, συ­μπε­ρι­λαμ­βανο­μέ­νης και μιας αρ­χαιο­λο­γι­κής πε­ριο­χής 3.000 και πλέ­ον χρό­νων, θα χα­θούν.

Ε­κτός των άλ­λων, οι κά­τοι­κοι πέ­φτουν θύ­μα­τα εκ­με­τάλ­λευ­σης α­πό την εταιρεί­α. Εί­ναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ό­τι ο μι­σθός των ερ­γα­ζο­μέ­νων στα ο­ρυ­χεί­α α­νέρ­χεται στα 60.000 τραμ (155 δολάρια) το μή­να, για μι­α δου­λειά σκλη­ρή και αν­θυ­γιει­νή με πολ­λές ώ­ρες ερ­γα­σί­ας. Ε­πί­σης, τα βα­ρέ­α μέ­ταλ­λα του ο­ρυ­χεί­ου θα εί­ναι υ­παί­τια πρό­κλη­σης σοβα­ρών βλα­βών στην υ­γεί­α των ερ­γα­τών αλ­λά και των χω­ρι­κών.

Ά­ξιο α­να­φο­ράς εί­ναι πως η κυ­βέρ­νη­ση πού­λη­σε έ­να­ντι 38 τραμ (0.9 σε­ντ)! α­νά τε­τρα­γω­νι­κό μέ­τρο το δά­σος του Τε­γούτ στην ε­ταιρεί­α, χω­ρίς να έ­χουν γί­νει με­λέ­τες ή ε­πεν­δύ­σεις για την εύ­ρυθ­μη α­νά­πτυ­ξη της γε­ωρ­γί­ας και των βιο­λο­γι­κών καλ­λιερ­γειών στην πε­ριο­χή.

Τα τε­λευ­ταί­α τρί­α χρό­νια οι α­κτι­βιστές ε­πι­χει­ρούν με πολ­λούς τρό­πους να στα­μα­τή­σουν την ε­πέ­κτα­ση του ο­ρυ­χεί­ου: με δια­μαρ­τυ­ρί­ες, πο­ρεί­ες, μπο­ϋ­κο­τάζ προ­ϊ­ό­ντων, ποδη­λα­τι­κές δια­δη­λώ­σεις ως την πε­ριο­χή, συ­ζη­τήσεις στρογ­γυ­λής τρα­πέ­ζης, ε­νώ δί­νουν και με­γά­λη δη­μο­σιό­τη­τα στο θέ­μα μέ­σω της τη­λε­ό­ρα­σης και του δια­δι­κτύ­ου. Α­κό­μη και ο μου­σι­κός Σερζ Τανκιάν των System of a Down εί­ναι βα­σι­κός υ­πο­στη­ρι­κτής του α­γώ­να των οι­κο­λό­γων.

Τον Ιού­λιο του 2009, μά­λι­στα, α­κτι­βι­στές ο­δή­γη­σαν το Υ­πουρ­γεί­ο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Φυ­σι­κών Πό­ρων κα­θώς και την κυ­βέρ­νη­ση στα δι­κα­στή­ρια, ω­στό­σο οι κα­τη­γο­ρί­ες α­πορ­ρί­φθη­καν.

Το έρ­γο ε­ξό­ρυ­ξης α­πει­λεί τη σω­μα­τική και ψυ­χι­κή υ­γεί­α των κα­τοί­κων της πε­ριο­χής, το δι­καί­ω­μά τους σε τρο­φή και κα­θα­ρό νε­ρό. Η δη­μό­σια πε­ριου­σία και ο ε­θνι­κός πλού­τος έ­χουν ι­διω­τι­κοποι­η­θεί, χω­ρίς να υ­πο­λο­γί­ζο­νται οι πι­θα­νές συ­νέ­πειες- τό­σο σε ε­πί­πε­δο αν­θρώ­πι­νης ζω­ής, ό­σο και σε σχέ­ση με το πε­ριβάλ­λον. Δί­χως τη συμ­με­το­χή των κα­τοί­κων στη δια­δι­κα­σί­α λή­ψης α­πο­φά­σε­ων η πο­λι­τεί­α πα­ρα­βί­α­σε την ε­θνική νο­μο­θε­σί­α και τις διε­θνείς συμ­βά­σεις.

 

Κα­ταρ­ρά­κτης Τρτσκάν


Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό, ό­μως, εί­ναι και το πα-­ ρά­δειγ­μα του Τρτσκάν (Trchkan)

ο ο­ποί­ος α­πο­κα­λεί­ται «Αρ­με­νι­κός Νια­γά­ρας». Αυ­τή η πε­ριο­χή προ­σεγ­γί­στη­κε α­πό εται­ρεί­α υ­δρο­η­λε­κτρι­κής ε­νέρ­γειας για τη δημιουργί­α φράγ­μα­τος στην κο­ρυ­φή του καταρ­ρά­κτη που θα εί­χε κα­τα­στρο­φι­κές πε­ρι­βαλο­ντο­λο­γι­κές ε­πι­πτώ­σεις. Η μα­χη­τι­κή στά­ση των α­κτι­βι­στι­κών οργα­νώ­σε­ων και των ο­μά­δων για την πα­ρεμπό­δι­ση της κα­τα­σκευ­ής του έρ­γου, ό­μως, ευαι­σθη­το­ποί­η­σε και τον υ­πό­λοι­πο κό­σμο - 20 νεαρά ά­το­μα κα­τα­σκή­νω­σαν για μέ­ρες γύρω α­πό τον κα­ταρ­ρά­κτη προ­σελ­κύ­ο­ντας δη­μο­σιο­γρά­φους και ε­πι­σκέ­πτες. Ό­λοι μα­ζί κα­τά­φε­ραν να πιέ­σουν τον πρω­θυ­πουρ­γό Ντι­κράν Σαρ­κι­σιάν να α­να­κη­ρύ­ξει το Τρτσκάν «προ­στατευ­μέ­νη πε­ριο­χή», με α­πο­τέ­λε­σμα να στα­μα­τή­σει η κα­τα­σκευ­ή του φρά­χτη και να μεί­νει τε­λι­κά αυ­τός ο φυ­σι­κός πλού­τος α­νέγ­γι­χτος.

 

Το Χω­ριό Κα­τζα­ράν


Το Κα­τζα­ράν βρί­σκε­ται στο νότιο μέ-­ρος της Αρ­με­νί­ας, στο Σιου­νίκ. Στις αρ­χές του 2012 οι κά­τοι­κοί του άρ­χι­σαν να δια­μαρ­τύ­ρο­νται ε­νά­ντια στην κυ­βερ­νη­τική α­πό­φα­ση για την κα­τα­σκευ­ή ο­ρυ­χεί­ου α­πό γερ­μα­νι­κή ε­ται­ρεί­α, βα­σι­κός μέ­το­χος της ο­ποί­ας θα ή­ταν ο νο­μάρ­χης του Σιου­νίκ. Αυ­τή προ­έ­βλε­πε την εκ­κέ­νω­ση του χω­ριού, ου­σια­στι­κά την εκ­δί­ω­ξη των 131 οι­κο­γε­νειών α­πό τα σπί­τια τους. Α­ξί­ζει να ση­μειω­θεί, πως η συ­γκε­κρι­μέ­νη το­πο­θε­σία -το χω­ριό βρί­σκε­ται στα σύ­νορα με τον Ι­ράν- θε­ω­ρεί­ται ση­μεί­ο- κλειδί για την ε­θνι­κή α­σφά­λεια της χώ­ρας.

Τε­λι­κά, οι δια­δη­λώ­σεις των α­κτι­βι­στών και η α­ντί­δρα­ση του κό­σμου υ­πο­χρέ­ω­σε την κυ­βέρ­νη­ση και τη με­ταλ­λευ­τι­κή ε­ταιρεί­α να α­πο­σύ­ρει τις μπουλ­ντό­ζες και τους εκ­σκα­φείς α­πό την πε­ριο­χή, ό­που εί­χαν ξε­κι­νή­σει ή­δη οι ερ­γα­σί­ες.

 

Μια ελ­πί­δα γεν­νιέ­ται


Η Αρ­με­νί­α εί­ναι μια χώ­ρα με πολ­λές δυ­να­τό­τη­τες, η ο­ποί­α και με την α­ρω­γή της δια­σπο­ράς μπο­ρεί να ε­πι­τύ­χει την α­νά­πτυ­ξη της οι­κο­νο­μί­ας της αλ­λά και την α­να­βάθ­μι­ση του βιο­τι­κού ε­πι­πέ­δου των πο­λι­τών της. Ω­στό­σο, ό­λα αυ­τά χρειά­ζε­ται να δρο­μο­λο­γη­θούν με γνώ­μο­να το σε­βα­σμό προς τους ίδιους τους κα­τοί­κους της αλ­λά και του πλού­σιου οι­κο­συ­στή­μα­τός της. Σε α­ντίθε­τη πε­ρί­πτω­ση το σί­γου­ρο εί­ναι ό­τι θα δη­μιουρ­γη­θούν τρο­με­ρές το­ξικές λε­κά­νες, με α­πο­τέ­λε­σμα το υ­πο­βαθ­μι­σμέ­νο και αν­θυ­γιει­νό ε­πί­πε­δο δια­βί­ω­σης και η δη­μιουρ­γί­α με­γά­λων κοι­νω­νι­κών και τα­ξι­κών α­νι­σο­τή­των στη χώ­ρα.

Πά­ντως, το γε­γο­νός πως έ­χουν αρχί­σει και α­κού­γο­νται αυ­τές οι φω­νές δια­μαρ­τυ­ρί­ας ενά­ντια σε κυ­βερ­νη­τι­κές α­ποφάσεις μας δί­νει έ­να μή­νυ­μα ελπί­δας ό­τι η Αρ­με­νί­α κι­νεί­ται σε μί­α τρο­χιά εκ­δη­μο­κρα­τι­σμού, κά­τι που χρειά­ζε­ται για να ε­πι­τύ­χει τους στό­χους της, οι­κο­νο­μι­κούς και κοι­νω­νι­κούς.

 

Για πε­ρισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρί­ες σχε­τι­κά με τον α­κτι­βι­σμό στην Αρ­με­νί­α:

www.teghut.am - www.organize-now.am

- www.armenia-environment.org

Share
 

Για να εξασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του ιστότοπου, μερικές φορές τοποθετούμε μικρά αρχεία δεδομένων στον υπολογιστή σας, τα λεγόμενα «cookies». Οι περισσότεροι μεγάλοι ιστότοποι κάνουν το ίδιο. Περισσότερα...

"Δέχομαι"


ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ


διαφήμιση στο αρμενικά

armenian community

Online Επισκέπτες

Έχουμε 25 επισκέπτες συνδεδεμένους